İnsan Eline Sahip Goril Görüntüsü Gerçek mi?

Evrim teorisi, Türkiye’de uzun yıllardır tartışma konusu olmaya devam eden bir başlık. Zaman zaman bu tartışmalar alevlense de sosyal medyanın varlığıyla özellikle görsel materyaller üzerinden paylaşımlar yapılıyor ve konunun tartışmalı olması nedeniyle bu gönderiler hızlıca yayılıyor. Özellikle insan ve diğer canlılar arasındaki benzerlikleri gösteren içeriklerin kullanıcılarda şüphe uyandırması, bu yayılımı artırıyor. Ancak paylaşılan görsellerin hepsi yanlış bilgiyi körüklemiyor; bazıları doğru olsa da şüphe çekebiliyor. 

İlgili Instagram gönderisinde yer alan görsel de buna bir örnek. İlk bakışta insan elini andırsa da aslında bir gorile ait olduğu ve bu benzerliğin goriller ile insanlar arasındaki evrimsel yakınlıktan kaynaklandığı açıklamasıyla paylaşılmış. Bu görüntünün doğruluğunu araştırmaya bir tersine görsel arama ile başlamak mümkün. Bu aramaların bir kısmında görüntülerin Atlanta Hayvanat Bahçesi’nde yer alan ve pigmentasyon kaybı yaşayan bir gorile ait olduğu yazılmış:

Bu sonuçtan yola çıkılarak İngilizce anahtar kelimelerle yapılan bir Google aramasında, Bored Panda adlı internet sitesinde Anaka’dan bahsedildiği görülüyor. Yazıya göre, Atlanta Hayvanat Bahçesi’nde yaşayan Anaka’nın elindeki açık renkli pigmentasyon doğuştan geliyor. Bu durum, yakın çekim görüntülerde insan eline benzer bir görünüm oluşmasına neden oluyor. Ayrıca gorillerin tırnak, parmak izi ve başparmak yapısı da bu benzerliği artırıyor. Bored Panda’daki bu anlatımın ardından Atlanta Hayvanat Bahçesi’nin resmi internet sitesinde yapılan aramada, aynı gorile ait benzer görsellerle karşılaşılıyor. Paylaşılan görseller ve bilgiler, söz konusu yazıda aktarılan pigmentasyon ve el yapısına ilişkin detaylarla örtüşüyor. Sitenin “Western Lowland Gorilla” başlığı altındaki görseller bölümünde de parmaklarında renk farklılığı bulunan bir gorilin yer aldığı görülüyor:

Aynı internet sitesinde Anaka’nın hikayesine de yer veriliyor. Buna göre Anaka, parmaklarındaki doğuştan gelen pembe pigmentasyonla dikkat çeken bir dişi goril. Enerjik ve oyuncu yapısıyla öne çıkan Anaka, sosyal davranışları ve eğitimlere aktif katılımıyla bakım ekibi için öne çıkan bireylerden biri olarak anlatılıyor.

Zoo Atlanta’nın bilgilendirme yazılarında, goriller ile insanların elleri arasındaki benzerliğin temelinde ortak anatomik özelliklerin bulunduğu belirtiliyor. Her iki türde de karşılıklı başparmaklar ve tırnaklı parmaklar yer alırken, goril tırnaklarının da insanlar gibi uzadığı ancak günlük hareketler sırasında doğal olarak aşındığı ifade ediliyor. Gorillerin “boğumlar üzerinde yürüme” biçimi nedeniyle parmak eklemlerinde kalın bir keratin tabakası oluşuyor; bu yapı, yakın çekim görüntülerde insan elindeki nasır benzeri bir görünüm yaratabiliyor. Ayrıca primatların evrimsel sürecinde gelişen kavrama yeteneği, düzleşmiş tırnaklar ve büyümüş parmak uçları gibi özellikler de bu benzerliği güçlendiriyor.