Schengen Vize Başvurularının Ret Oranı Yükselişte

Son yıllarda Schengen vizesi başvurularında yaşanan artış, Türk vatandaşlarının Avrupa’ya seyahat etme isteğini yansıtırken, vize reddi oranlarındaki dalgalanmalar da önemli bir gündem maddesi olmaya devam ediyor. Avrupa Birliği’nin 2025 yılına ilişkin verilerine göre, Türkiye’den yapılan Schengen vizesi başvurularında ret oranı %14,6 olarak gerçekleşti. Bu oran 2024’teki %14,5 ret seviyesiyle yaklaşık olarak aynı kalsa da, 2014’teki %4,4’lük ret oranıyla karşılaştırıldığında hâlâ yüksek bir seviyede.

Türkiye, 2025'te 1.268.376 başvuruyla Çin’in ardından en fazla Schengen vizesi başvurusu yapan ikinci ülke oldu. Bu başvuruların 1 milyon 72 bin 54’ü olumlu sonuçlandı ve 736 bin 556’sı çok girişli vize olarak verildi . Ancak vize başvuru süreçlerinde yaşanan gecikmeler, geçerli olmayan gerekçelerle verilen retler ve seyahat tarihinden sonra gelen vizeler gibi sorunlar, Türkiye-AB ilişkilerinde halklar arası temas açısından önemli engeller oluşturmaya devam ediyor.

Schengen vizesi, Avrupa’da serbest dolaşımı mümkün kılan Schengen Bölgesi’ne kısa süreli (90 güne kadar) seyahatler için verilen bir vize. Adını, 1985 yılında Lüksemburg’un Schengen kasabasında imzalanan ve sınır kontrollerini kaldırmayı amaçlayan Schengen Anlaşması’ndan alıyor. 1995’te yürürlüğe giren bu sistem, ilk olarak Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg arasında uygulanmaya başlandı. Günümüzde ise Schengen bölgesi Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İspanya, İsveç, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hırvatistan, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, Yunanistan, İsviçre, İzlanda, Norveç ve Lichtenstein’dan oluşuyor.

Schengen vizesi, başvuru sahibine vize süresi boyunca tüm Schengen ülkeleri içinde serbest dolaşım hakkı tanıyor. Ancak vize verme yetkisi, başvurunun yapıldığı ülkenin temsilciliklerine ait.

Türkiye’nin aldığı ret oranlarının yükselişte olması, bir süredir bürokrasinin de gündeminde. Konuya dair 2022 sonlarında Schengen ülkeleri Dışişleri Bakanlığı’na davet edilmiş, sorunun çözümü için harekete geçildiği belirtilmişti. AB sözcüsü Anitta Hepper ise, Türkiye’deki AB ülkeleri konsolosluklarının dünyada en yüksek vize başvurusu alan konsolosluklar arasında ilk 3’te yer aldığını, ret oranlarındaki yükselişin Türkiye’ye özgü değil, dünyada gözlemlenen bir eğilim olduğunu duyurmuştu.

İstatistikler Hepper’ın ifadelerinin bir kısmını doğruluyor. 2017’de tüm dünyada Schengen vize başvurularında alınan ret oranı ortalaması %8,2 iken 2022 verilerinde bu oran %17,9’a ulaşmış durumdaydı. 2025 verilerinde vize reddi ortalaması 2022'ye göre gerilese de %14,6 ile artış trendini koruduğu söylenebilir. 

Türkiye, son üç yıldır en çok Schengen vizesi başvurusu yapan ülkeler arasında ilk beşte yer aldı. Türkiye ile birlikte seçili ülkelerde ve tüm ülkelerde Schengen ret oranı ortalamasının birlikte görünümü şöyle:

2025 istatistiklerine göre Türkiye’den yapılan Schengen başvurularında alınan ret oranı, son 8 yılda bu yana 2 katına ulaşırken bir yandan yapılan başvurular da son 5 yıl içinde önemli ölçüde arttı. 2017’de Türkiye’den yapılan Schengen vizesi başvurularından %6,5’i reddedilirken, 2025’te bu oran %14,6’ye yükseldi. 2021 yılında artış trendi %16,9 ile zirveye ulaşırken, Türkiye'den yapılan başvurularda alınan ret oranı 2024'ten 2025 yılına gelindiğinde yaklaşık aynı seviyede.

Son üç yıldır en çok Schengen vizesi başvurusunda bulunan ilk 5 ülke arasında yer alan Türkiye’nin ret oranı yaklaşık aynı sayıda başvuru yapılan Hindistan ile aynı seviyelerde. Son yıllarda en çok başvuru yapan ülke olan Çin'in ret oranları ise %4 ile %5 bandında.

Son 8 yılda Türkiye’den vize başvurularının ret oranının Schengen ülkelerinin tümünde yükseldiği görülüyor. Ret oranının en çok yükseldiği ülke olan Estonya'ya yapılan başvurular 2017'de %4,7 iken 2022'de %50 seviyesini aşmıştı. 2025'te bu oran %30,6'ya gerilese de Estonya hâlâ en yüksek ret oranına sahip ülkelerden. Portekiz ise COVID-19 dönemindeki artış dışında, %3,5 ile en az ret oranına sahip ülke konumunda. 

Konsolosluk ve elçiliklerin verilerinin de derlendiği istatistiklerde dikkat çekici bir sonuç daha mevcut. Göstergeler Ankara’dan yapılan başvuruların ret alma oranlarının İstanbul ve İzmir’den yapılan başvurulara kıyasla daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Londra merkezli bir yatırım ve vatandaşlık danışmanlığı şirketi olan Henley & Partners tarafından 20 yılı aşkın verilerden beslenerek yayımlanan Henley Pasaport Endeksi, hangi ülke pasaportunun ne kadar güçlü olduğuna dair bir referans noktası oluşturuyor. 

Bir ülke pasaportunun tabi olduğu vize prosedürleri baz alınarak oluşturulan endeks, bir vatandaşın ne kadar çok seyahat noktasına vizesiz ya da kolay vize prosedürleri ile seyahat edebildiğine odaklanıyor. 

Endeksin 2026 yılında yayımlanan son raporuna göre, dünyadaki en güçlü pasaport 192 bölgeye vize serbestisi bulunan Singapur pasaportu olurken, en zayıf pasaport da 23 vize serbestisiyle Afganistan pasaportu. Türkiye ise bu endekste 113 noktaya vizesiz erişim ile 199 ülke arasında 45. sırada yer alıyor. Türkiye’nin endeksteki yerinin 2015-2024 yılları arasında 50'li sıralarda konumlandığı, ancak 2025'ten itibaren 40'lı sıralara yeniden yükseldiği gözlemleniyor. 2026 yılı itibarıyla ise Türkiye endekste 45. sırada.