Videonun Azerbaycan Devlet Televizyonunda Ateizm Propagandası Yapıldığını Gösterdiği Doğru mu?

Kültür ve Sanat

İlk yayın :

13 Ekim 2026

Yazar:

Bilgehan Bilge

İddia şöyle;

Bir X hesabı tarafından 12 Ekim 2026’da yapılan paylaşımda, videonun Azerbaycan devlet televizyonunda ateizm propagandası yapıldığını gösterdiği iddia edildi.

İddia YANLIŞ

Video, Azeri şair Mikayıl Müşfiq'in hayatını ve Sovyet baskılarını anlatan Müşfiq Ağıları isimli oratoryoya ait.

Eserin bestecisi Cavanşir Guliyev, oratoryonun bu bölümünün komünist ideolojiyi anlatan kara grup olduğunu belirtiyor.

Video Mikayıl Müşfiq’in Hayatını Anlatan ve Baskıcı SSCB Yönetimini Eleştiren Bir Oratoryodan Alıntı İçeriyor

Azerbaycan’da 21 Eylül 2026’da bakanlar kurulu okul kıyafetleri yönetmeliğinde değişikliğe gitti. Yeni yönetmeliğe göre okul formasının bütünlüğünü bozan ve eğitimin laiklik ilkesine aykırı ek kıyafet unsurları yasaklandı. Yönetmelikte türban kelimesi veya herhangi bir dini kıyafetten özel olarak bahsedilmese de bazı din aktivistleri ve medya kuruluşları bu durumu başörtülerin okullarda yasaklanması olarak yorumladı. Azerbaycan’daki bazı okulların da kuralı bu şekilde uygulaması, türbanlı öğrenci ve öğretmenleri okullardan içeri almaması yönetmelik değişikliğini türban yasağına çevirdi. Okulların önünde gerilimler yaşandı, eylemler gerçekleşti. Yaşanan eylemlerin sonucunda İçişleri Bakanlığı 37 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Söz konusu sosyal medya gönderisi de bu karışıklık arasında iddia olarak paylaşıldı.

Paylaşımdaki videodan alınan kareler tersine görsel arama yöntemiyle sorgulandığında bir Reddit paylaşımına ulaşılıyor. Gönderinin başlığında “Cavanşir Guliyev'in 2020 yılında bestelediği "Müşfiq Ağları" oratoryosundan bir bölüm.” ifadeleri yer alıyor. Paylaşımın altındaki yorum bölümünde ise oratoryonun tamamının yer aldığı bir YouTube linki bulunuyor. Azerbaycan hükümetine bağlı kültür ve sanat kanalı olan Medeniyet TV’nin YouTube hesabından paylaşıldığı görülüyor.

Videonun 35. dakika 24. saniyesinde paylaşımda belirtilen kesit görülebiliyor. Bu kesit internette uzun bir süredir dolaşıyor. Geçtiğimiz yıllarda İran medyasında da yer edindi. Video İran medyasında tartışılmaya başladıktan sonra konu ile alakalı olarak Azerbaycan Televizyon ve Radyo Yayıncılığı Anonim Şirketi Şubat 2023’te açıklama yayımladı.

“Bugün, İran devletinin Azerbaycan'a karşı politikası ve taraflı tutumu medya alanında devam ediyor. Bu şekilde, "İranlı meslektaşlarımız" bir gazeteciye ve onun etiğine yakışmayan her türlü yönteme başvuruyorlar. Hakaretlerden dezenformasyona kadar… Bir sonraki adım, "Medeniyet" kanalında yayınlanan ve Mikayil Muşfig'in trajik kaderine adanmış "Muşfig Ağıları" oratoryosunun bir bölümünü kesip paylaşmak oldu. Bu bölüm, rejimin din karşıtı propagandasını ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği döneminde Azerbaycan'da İslam'la mücadelesini içeriyor. İran medyası bu 28 saniyelik bölümü keserek Azerbaycan'ı İslam'a, camilere ve ezana karşı savaşmakla suçladı. Bu suçlama hem komik hem de üzücü. Öncelikle, soykırım ve Müslümanlara karşı terör politikası uygulayan Ermenistan'ı Kur'an ayetleriyle karşılayan, orada camilerin yıkılmasına ve domuzların beslenmesine karşı bir kez bile sesini çıkarmayan ve bugün de özellikle Güney Azerbaycanlılar olmak üzere halkını baskı altında tutmaya devam eden İran devleti, Azerbaycan da dahil olmak üzere herhangi birini İslam dinine ihanetle suçlama hakkına sahip midir?
İran'ın Ermeni yanlısı rejimini anlıyoruz, ancak meselenin en talihsiz yanı, rejim içindeki bazı İran yanlısı çevrelerin de Fars rejiminin dezenformasyon politikasını desteklemesi ve hiçbir soruşturma yapmadan Kültür TV'ye saldırmasıdır. Bu nedenle, meselenin özünü bir kez daha açıklıyoruz:
14 Ekim 2022'de, Onursal Sanatçı ve besteci Cavanşir Guliyevin yaratıcı bir akşam etkinliği Bakü'deki Devlet Akademik Filarmonisi'nde düzenlendi. Konser, Kültür Bakanlığı ve Azerbaycan Devlet Akademik Filarmonisi tarafından organize edildi.
Müzik gecesinde, baskı kurbanı olan şair Mikayil Muşfig'in trajik kaderine adanmış "Muşfig'in Ağıtları" oratoryosunun prömiyeri yapıldı. Librettosu Halk Şairi Sabir Rüstemhanlı tarafından yazılan eserin orkestra şefliğini Mustafa Mehmandarov üstlendi. Eser, U. Hacibeyli adına Azerbaycan Devlet Senfoni Orkestrası ve sanat yönetmenliğini Gülbaci İmanova'nın yaptığı Azerbaycan Devlet Korosu Capella tarafından seslendirildi. Eserin ideolojik çizgisi, SSCB'nin İslam'a karşı mücadelesi ve Azerbaycanlı aydınların, özellikle din kisvesi altında, baskı altına alınmasıdır.
"Mushfig'in Ağıtları" oratoryosundan sadece 28 saniyelik bir bölümü çıkarıp dağıtmak, kamuoyunu yanıltmaktan başka bir şey değildir. Eserin genel içeriğinden haberdar olmanız için, Medeniyet TV olarak oratoryonun tamamını şu adreste sunuyoruz: https://bit.ly/3JUr0OS
Sonuç olarak, "Azerbaycan Televizyon ve Radyo Yayıncılığı" Anonim Şirketi olarak bugün devletimize ve halkımıza yönelik bilgi provokasyonlarına karşı ön saflarda mücadele ettiğimizi ve Anonim Şirketin tüm personelinin bu mücadelede seferber olduğunu bir kez daha vurgulamak isteriz. Kamuoyundan, bu hassas dönemde dezenformasyona inanmamalarını, sahte bilgileri desteklememelerini ve her bir bilgi parçasını araştırmadan görüş bildirmemelerini rica ediyoruz.”

Oratoryonun bestecisi Cavanşir Guliyev Medeniyet TV’ye verdiği röportajda eserin din karşıtı yönünü ifade eden bölümü oratoryoda kara grup olarak adlandırdığını ifade etti.

“Bu kara grup komünist ideolojiyi anlatıyor. Bu ideoloji ulusal değerleri, dini değerleri sevmiyordu, onları yok etmek istiyordu. Eserde o dönemin bir bölümünü de gösterdik. Eserin tamamını izlerlerse, söylediklerinin aksine, minarelerin yıkılmasına karşı olduğumuzu eserde belirttiğimizi göreceklerdir.”