Türkiye Milletvekili Maaşlarında Avrupa Birincisi mi?

Sosyal medyada farklı ülkelerdeki milletvekili maaşlarının karşılaştırıldığı tabloların, çoğu zaman eksik veya güncel olmayan verilerle paylaşıldığı görülüyor. Bu tür içerikler özellikle ekonomik sıkıntıların ve Türkiye’de emekli maaşlarına yapılan zamların yetersiz bulunduğuna yönelik tartışmaların yoğunlaştığı dönemlerde daha fazla gündeme geliyor. Ekonomik memnuniyetsizliğin arttığı ortamlarda maaş karşılaştırmalarına dayalı paylaşımlar hızla yayılabiliyor ve çoğu zaman resmi kaynaklarla doğrulanmadan kamuoyunda tartışma konusu haline gelebiliyor.

Söz konusu gönderiye bakıldığında bir tablo halinde toplam 6 ülkenin bulunduğu en başta Türkiye olmak üzere İspanya, Fransa, İngiltere, Almanya ve İtalya’daki milletvekili net maaşlarının euro para birimiyle yazıldığı görülüyor. Gönderi içerisinde yer alan maaşların karşılığı ise şu şekilde: 

Milletvekili maaşlarını ülkeler bazında kıyaslamak, sanılandan çok daha katmanlı bir konu. Paylaşılan bu liste de net maaş, ek ödenekler, vergi avantajları ve emeklilik hakları gibi birbirinden farklı kalemleri tek bir "net kazanç" potasında eriterek yanıltıcı bir tablo sunuyor. Oysa her ülkenin vergi rejimi ve harcırah sistemi kendine özgü değişkenler içerir. Bu nedenle, tüm bu yan ödemeleri doğrudan "maaş" olarak tanımlamak, metodolojik bir hataya yol açabilir. 

2026 itibarıyla net milletvekili maaşı yaklaşık 273.196 TL (~5.300 Euro) olsa da, vekillerin büyük çoğunluğu 'çifte maaş' avantajından yararlanıyor. Normal şartlarda bir kamu görevlisi çalışmaya devam ederken emekli aylığı alamazken; milletvekilleri yasal bir istisna sayesinde hem aktif maaşlarını hem de yaklaşık 177.658 TL tutarındaki emekli aylıklarını aynı anda alabilmektedir. Üstelik sadece iki yıl görev yapan bir vekilin, yaş ve prim şartını tamamladığında bu yüksek baremden emeklilik hakkı kazanması, toplam kazancı 8.700 - 8.800 Euro bandına taşıyor. Dolayısıyla söz konusu listedeki Türkiye verisi, standart maaşı değil, bu istisnai ve yaygın olan 'çifte maaş' senaryosunu yansıtıyor. 

İtalya’da 2026 itibarıyla, vergiler ile sağlık ve emeklilik kesintileri sonrasında milletvekillerinin aylık net geliri yaklaşık 5.000–5.300 € aralığında. Listede bu tutara, Roma’daki konaklama ve yaşam giderlerini karşılamaya yönelik yaklaşık 3.500 € düzeyindeki ödenek de dahil edilmiş.  İtalya’da, Türkiye’deki uygulamaya benzer biçimde “vitalizi” olarak bilinen ömür boyu maaş sistemi uzun süre tartışıldı. 2012 ve 2018 reformları ile bu yapı köklü biçimde değiştirildi ve milletvekili emekli aylıkları artık görev süresi boyunca yatırılan primlere dayalı katkı esaslı sistemle hesaplanmaya başladı. Emekli milletvekili olup aktif görevine devam edenler için de sınırlamalar var. Aktif görev süresince emekli aylıkları genellikle askıya alınıyor veya önemli ölçüde azaltılıyor. 

Almanya Federal Meclisi'nde (Bundestag) Temmuz 2025 itibarıyla bir milletvekilinin brüt maaşı 11.227 €'dur. Vergi ve sosyal güvenlik kesintileri sonrası bu rakam, kişisel duruma göre 5.500 ile 6.700 € bandına gerilemektedir. Maaşa ek olarak, ofis masrafları ve görevle ilgili harcamalar için aylık 5.050 € tutarında, vergiden muaf bir 'gider ödeneği' sağlanır. Ancak bu ödenek kişisel kazanç değil, tamamen görevle ilgili maliyetlerin karşılanması amacını taşır. Emeklilik sisteminde ise her bir yıllık görev süresi için yaş haddinden sonra maaşın %2,5'i kadar hak kazanılır. Aktif milletvekilliği süresince emekli maaşı ödenmez.

Birleşik Krallık’ta milletvekili sistemi maaşla birlikte iade edilebilir masraflara dayanır. Nisan 2025 itibarıyla temel maaş yıllık £93.904 (aylık ~£7.825) olup, kesintiler sonrası net gelir ortalama £5.200’dir. Bu miktar da 5900-6000 €’ya tekabül eder.  Konaklama, ofis ve personel giderleri doğrudan ödenmez. Harcamalar IPSA üzerinden fatura karşılığı geri alınır. Londra dışından gelenler için yıllık yaklaşık £25.000’e kadar konaklama desteği mümkündür. 

Fransa’da milletvekili ödemeleri “tazminat” (indemnité) olarak adlandırılır ve üç ana bileşenden oluşur. Vergiler ve kesintiler sonrasında, temel tazminat ve konut yardımı dâhil net aylık gelir yaklaşık 5.700 € seviyesindedir. Buna ek olarak, mesleki harcamalar için aylık yaklaşık 5.400 € tutarında görev gideri ödeneği (AFM) ayrılır. Bu kaynak kişisel gelir sayılmaz ve kullanımı sıkı denetime tabidir. 

İspanya’da milletvekili maaşları görece düşük görünürken, vergiden muaf ödenekler önemli bir pay oluşturur. Temel maaş brüt yaklaşık 3.120 € düzeyindedir ve kesintiler sonrasında net gelir genellikle 2.400–2.500 € aralığında gerçekleşir. Buna ek olarak, Madrid dışından seçilen milletvekillerine konaklama ve yemek giderleri için aylık yaklaşık 2.000 €, Madrid’den seçilenlere ise yaklaşık 950 € tutarında vergisiz harcırah (indemnización) ödenir. Bu kalemler birlikte değerlendirildiğinde, Madrid dışından gelen bir milletvekilinin eline geçen toplam net tutar yaklaşık 4.500 € civarına ulaşır.