Kanserin “Et Çürümesi” Anlamına Geldiği İddiası Doğru mu?

Kanser gibi tanı ve tedavisi ciddi uzmanlık gerektiren hastalıklar, sosyal medyada çoğu zaman bilimsel bağlamından koparılarak basit tanımlar, erken belirti listeleri ve sözde tedavi önerileriyle anlatılıyor. Özellikle ileri evre kanser hastaları ve yakınları, iyileşme umuduyla bu tür içeriklere daha açık hale gelebiliyor. Ancak bilimsel kanıta dayanmayan yöntemlere güvenmek, hastaların hekim denetimindeki tedavilerini geciktirmesine ya da tamamen bırakmasına yol açabilir. Bu nedenle kanser hakkında yayılan yanlış sağlık bilgileri yalnızca bireysel bir yanıltma değil, aynı zamanda kamu sağlığını ilgilendiren ciddi bir sorun oluşturuyor.

İlgili gönderide de benzer şekilde kanserin aslında bir tür “et çürümesi” olduğu, bu nedenle kötü koku ve aşırı terlemenin erken bir kanser belirtisi olabileceği iddia edilmiş. Öncelikle kanser, “et çürümesi” anlamına gelmez. Tıbbi olarak kanser, vücuttaki bazı hücrelerin kontrolsüz biçimde çoğaldığı, çevre dokulara yayılabildiği ve bazen kan ya da lenf sistemiyle başka organlara sıçrayabildiği hastalıklar grubudur. Yani kanserin temel özelliği dokunun çürümesi değil, anormal hücrelerin büyümesi ve yayılmasıdır. Kelimenin kökeni de “çürüme”ye dayanmıyor: “Kanser”, Latince ve Eski Yunancada “yengeç” anlamına gelen cancer/karkinos sözcüklerinden gelir. Bazı tümörlerin ve çevresindeki damarların yengeç görünümüne benzetilmesi nedeniyle bu adın verildiği düşünülüyor. 

Bazı hızlı büyüyen katı tümörlerin orta bölümleri yeterli kan ve oksijen alamadığında hücre ölümü, yani nekroz gelişebilir. Nekroz kanserin tanımı değil, yalnızca bazı tümörlerde ortaya çıkabilen bir sonuçtur. Yani her kanserde görülmez ve enfeksiyon, damar tıkanıklığı veya yaralanma gibi kanser dışındaki durumlarda da oluşabilir.

İlgili gönderiyi paylaşan kullanıcı, başka bir yorumunda bilimsel literatürde “kanser kokusu” olarak adlandırılan bir kavram bulunduğunu belirtmiş. Gerçekten de araştırmalarda bu ifadeye rastlanıyor. Ama bu kavram, insanların fark edebildiği ortak ve belirgin bir kötü kokuyu değil, yukarıda sözü edilen VOC’lerin kanserle bağlantılı olabilecek kimyasal örüntülerini ifade ediyor. “Koku” sözcüğü burada gündelik anlamından farklı olarak, laboratuvar cihazları veya yüksek koku duyarlılığına sahip eğitimli hayvanlarla ayırt edilmeye çalışılan bir kimyasal profili anlatıyor. 

Kanserle ilişkili koku değişimlerini inceleyen akademik çalışmalar bulunmasına rağmen bu araştırmalar kanser hastalarının kötü veya çürük koktuğunu göstermiyor. Kanser hücrelerinin metabolizması nedeniyle nefes, ter, idrar veya deriden çok düşük miktarlarda, VOC adı verilen uçucu organik bileşikler çıkabileceği ve bunların laboratuvar cihazları, elektronik burunlar ya da eğitimli köpeklerle saptanabileceği araştırılıyor. Örneğin 21 meme kanseri hastasının ter örneklerini inceleyen bir ön çalışma, hastalarda ameliyat öncesinde ve sonrasında bazı kimyasal farklılıklar bulmuş. Fakat araştırmacılar küçük örneklem ve diğer etkenler nedeniyle sonuçların henüz kesin olmadığını belirtti. 208 çalışmayı değerlendiren kapsamlı bir inceleme de kanserlere özgü olabilecek VOC örüntülerinin umut verici olduğu halde henüz standart ve güvenilir bir tanı yöntemi oluşturmadığını ortaya koyuyor. 

İnsanların fark edebileceği ağır ve kötü koku, bilimsel literatürde daha çok bazı ileri evre kanserlerde görülebilen, deriye açılmış kötü huylu tümör yaralarıyla ilişkilendiriliyor. Fakat bu kokunun nedeni tüm kanserli kişilerin etinin çürümesi değil. Yara içindeki ölü dokular, akıntı ve özellikle oksijensiz ortamda çoğalan bakterilerin ürettiği bileşikler kötü kokuya sebebiyet verebilir. 

Dolayısıyla oda kokusunun veya terlemenin kanserin en erken ve genel belirtisi olduğunu gösteren bir çalışma bulunmuyor. Bu tür koku, bazı ileri evre hastalarda ortaya çıkan özel bir yara komplikasyonu, tüm kanserleri kapsayan bir bulgu ya da erken tanı yöntemi değil.