Ucuz Mama Kedileri Gay (!) Yapar mı?

İddia; ucuz mamanın kedilerde idrar yolu tıkanıklığına yol açtığını, bu nedenle yapılan “dişileştirme ameliyatının” da kedinin cinsel yönelimini değiştirdiğini öne sürüyor. Ancak bu anlatı, birbirinden farklı üç konuyu aynı neden-sonuç zincirinde birleştiriyor: beslenme, idrar yolu hastalıkları ve aynı cinsiyete yönelik davranışlar.

Amerikan Psikoloji Birliğine göre cinsel yönelim, kişinin duygusal, romantik ve cinsel çekiminin süreklilik gösteren örüntüsünü ve bununla bağlantılı kimlik algısını ifade ediyor. “Gay” ve “lezbiyen” gibi tanımlar da bu bağlamda kullanılıyor.

Hayvan davranışı araştırmalarında ise gözlemlenen eylemi tanımlamak için “aynı cinsiyete yönelik cinsel davranış” ifadesi tercih ediliyor. Bu ifade, hayvanlara insanlardaki anlamıyla bir cinsel yönelim veya kimlik atfetmiyor. Dolayısıyla bir kedinin başka bir kediye yönelik davranışından hareketle onu gay veya lezbiyen olarak tanımlamak bilimsel açıdan doğru değil.

Nature Communications’ta yayımlanan bir araştırmaya göre aynı cinsiyete yönelik cinsel davranışlar en az 261 memeli türünde kayda geçmiş durumda. Araştırmacılar, bu davranışların bazı türlerde sosyal bağ kurma veya çatışmayı azaltma gibi işlevleri olabileceğini tartışıyor. Ancak çalışma kedileri ya da kedi mamalarını özel olarak incelemiyor ve beslenmeyle bu davranışlar arasında bir bağlantı kurmuyor.

Taradığımız veterinerlik ve hayvan davranışı kaynaklarında da ucuz veya besin içeriği yetersiz mamaların kedilerde aynı cinsiyete yönelik davranışlara yol açtığını gösteren bir çalışmaya rastlanmadı.

Bir mamanın yalnızca fiyatına bakarak sağlıklı veya sağlıksız olduğuna karar vermek mümkün değil. Dünya Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Birliği, mama seçiminde ürünün kedinin yaşam evresine uygun ve tam-dengeli olmasına, formülasyonu hazırlayan uzmanlara ve üreticinin kalite kontrol süreçlerine bakılmasını öneriyor.

Beslenme, kedilerin idrar yolu sağlığını etkileyen unsurlardan biri. Ancak “ucuz mama kristal yapar” şeklindeki genel ifade doğru değil. Cornell Üniversitesi ve Merck Veterinary Manual; su tüketimi, idrarın yoğunluğu ve pH değeri, kilo, stres, enfeksiyonlar, kullanılan ilaçlar ve genetik yatkınlık gibi birçok etkene dikkat çekiyor. Erkek kediler ise üretraları daha dar olduğu için tıkanma açısından daha yüksek risk taşıyor.

Bu, besin içeriği yetersiz veya dengesiz mamaların zararsız olduğu anlamına gelmiyor. Minerallerin uygun oranlarda bulunmaması veya mamanın kedinin besin gereksinimlerini karşılamaması; idrar yolu sorunlarından obeziteye, karaciğer ve kalp hastalıklarına kadar çeşitli sağlık problemlerine katkıda bulunabilir.

Kediler ayrıca kalp kasının ve retinanın sağlıklı kalması için taurin adlı amino aside ihtiyaç duyar. Vücutları yeterli miktarda taurin üretemediğinden, bu amino asidi besinlerle almaları gerekir. Yeterli taurin içermeyen mamalar görme kaybına ve kalp hastalıklarına yol açabilir. Ancak bu sorunların hiçbirinin kedinin cinsel yönelimini değiştirdiğine ilişkin bilimsel bir bulgu bulunmuyor.

Tekrarlayan veya sondayla giderilemeyen idrar yolu tıkanıklıklarında perineal üretrostomi adı verilen bir ameliyat uygulanabiliyor. Bu işlemde penisin dar bölümü çıkarılıyor ve idrarın daha rahat geçebilmesi için kalıcı, daha geniş bir üretra açıklığı oluşturuluyor.

Bazı veteriner kliniklerinin kullandığı “dişileştirme ameliyatı” ifadesi, işlemin amacını yanlış çağrıştırabiliyor. Bu bir cinsiyet değiştirme ameliyatı değil; idrar çıkışını sağlamak ve yeniden tıkanma riskini azaltmak için uygulanan anatomik bir müdahale.

Ameliyat sonrası araştırmalarda da kedilerin cinsel yönelimi değil, tıkanmanın tekrarlama oranı, komplikasyonlar ve yaşam kalitesi değerlendiriliyor. İşlemin aynı cinsiyete yönelik davranışlara neden olduğunu gösteren bir bulguya rastlanmıyor.

Sonuç olarak iddia; mama fiyatını, idrar yolu hastalıklarını, perineal üretrostomi ameliyatını ve aynı cinsiyete yönelik davranışları birbirine bağlıyor. Mevcut bilimsel bulgular bu bağlantıyı desteklemiyor.