VPN Kullananlara Günlük 8 Bin Dolar Para Cezası mı Verilecek?

Sosyal medya platformlarına erişimde yaşanan sorunlar, kullanıcıları zaman zaman VPN hizmetlerine yöneltiyor. Bununla birlikte erişim engellerinin gündeme geldiği dönemlerde VPN kullanımının yasal olup olmadığına ilişkin iddialar da yeniden dolaşıma giriyor.

Sosyal medyada yapılan bir paylaşımda, VPN kullanan kişilere günlük yaklaşık 8 bin dolar para cezası uygulanacağı iddia edildi. Paylaşımda, Haber7 iddianın kaynağı olarak gösteriliyor. 

Fakat Haber7’deki haber güncel olmadığı gibi Türkiye’de alınmış bir kararı da anlatmıyor. Haber, 31 Ağustos 2024’te Brezilya’da X’e getirilen geçici erişim engeliyle ilgili. Haberin başlığında ülke adı yer almasa da metnin daha ilk bölümünde kararın Brezilya Federal Yüksek Mahkemesine ait olduğu açıklanıyor.

Brezilya’da yaşanan sürecin merkezinde VPN kullanımından ziyade X ile ülkenin Federal Yüksek Mahkemesi arasındaki anlaşmazlık bulunuyordu.

Mahkeme, 30 Ağustos 2024’te X’in ülkedeki faaliyetlerinin derhal ve tamamen askıya alınmasına karar verdi. Kararın gerekçeleri arasında X’in mahkeme kararlarına uymaması, verilen para cezalarını ödememesi ve ülkede yasal temsilci bulundurma yükümlülüğünü yerine getirmemesi yer alıyordu. Platformun faaliyetleri, söz konusu şartlar yerine getirilene kadar askıya alındı.

Karardan birkaç gün sonra Brezilya Federal Yüksek Mahkemesinin Birinci Dairesi de X’e yönelik erişim engelini oybirliğiyle onayladı. Mahkeme bu karar sırasında para cezasının kapsamını da açıkladı. Buna göre günlük 50 bin Brezilya reali tutarındaki ceza, VPN dahil teknolojik yöntemler kullanarak mahkeme kararını aşmaya çalışan ve X üzerinden iletişim kurmayı sürdüren kişi ve şirketlere uygulanabilecekti.

50 bin Brezilya reali o dönem 8,9 bin dolara denk geliyordu. İddiadaki 8 bin dolar ifadesi bu tutara dayanıyor.

X daha sonra mahkemenin talep ettiği koşulları yerine getirdi. Platform yasaklanan hesaplarla ilgili kararları uyguladı, Brezilya’da yeniden yasal temsilci atadı ve mahkeme tarafından verilen para cezalarını ödedi.

Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi de 8 Ekim 2024’te X’in ülkede yeniden faaliyet göstermesine izin verdi. Böylece 30 Ağustos’ta başlayan erişim engeli sona erdi.

Yani sosyal medyada 2026 yılında güncel bir gelişmeymiş gibi paylaşılan karar hem iki yıl öncesine hem de başka bir ülkeye ait.

Türkiye’de internet ortamındaki yayınlar ve erişimin engellenmesine ilişkin temel düzenlemelerden biri 5651 sayılı Kanun.

Kanunun 6. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi, içerik sağlayıcıların, yer sağlayıcıların, erişim sağlayıcıların, sosyal ağ sağlayıcıların ve toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülükleri ile belirli durumlarda içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesine ilişkin hükümleri düzenliyor. Kanunda erişim sağlayıcılara, erişim engeli verilen yayınlarla ilgili alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirler alma yükümlülüğü de getiriliyor.

Bu yükümlülüğün muhatabı bireysel kullanıcılar değil, erişim sağlayıcılar. Dolayısıyla alternatif erişim yollarına yönelik tedbirler, VPN kullanan kişilere para cezası uygulanması anlamına gelmiyor. 28 Eylül 2026 itibarıyla Türkiye’de yalnızca VPN kullanımı nedeniyle bireysel kullanıcılara yönelik bir adli veya idari para cezası uygulaması bulunmuyor.