BAYKAR Dünya SİHA Pazarının %60’ını Kontrol Ediyor mu?

Son yıllarda silahlı insansız hava araçları (SİHA), modern savaş teknolojilerinin en dikkat çekici unsurlarından biri haline geldi. Ukrayna’dan Libya’ya, Karabağ’dan Orta Doğu’ya kadar birçok çatışma bölgesinde etkin şekilde kullanılması, bu alandaki üretici şirketleri de uluslararası gündemin merkezine taşıdı. Türkiye merkezli Baykar da geliştirdiği Bayraktar TB2 ve Akıncı dronlarıyla küresel savunma sanayiinde öne çıkan şirketlerden biri oldu. Şirketin ihracat başarısı ve dünya SİHA pazarındaki konumuna ilişkin çeşitli açıklamalar sosyal medyada sıkça dolaşıma girerken, bu iddiaların dayandığı verilerin ve kullanılan ölçütlerin dikkatle incelenmesi gerekiyor.

12 Mayıs’ta X platformunda paylaşılan bir gönderide BAYKAR Teknoloji’nin dünya SİHA pazarının %60’ını tek başına kontrol ettiği iddia edildi. Gönderide dünyadan SİHA üreten şirketlerin ismini, menşe ülkesini, ürettiği SİHA modellerini ve pazar paylarını gösterdiği iddia edilen bir liste yer alıyor.

Listede ilk bakışta pazar paylarına ait oranlar göze çarpıyor. 10 şirketin pazar payı oranları toplandığında %112 sayısına ulaşıyor. Ancak toplam pazar payının %100’ü aşması matematiksel olarak mümkün değil. Listenin sağ alt bölümünde yer alan logolarda Gemini yapay zeka ikonu ile veri görselleştirmesi yayınları yapan Visual Capitalist’in logoları görülüyor. 

Liste Gemini ile yapay zeka üretimi sorgulaması yapıldığında, listenin en azından bir bölümünün yapay zeka araçlarıyla düzenlendiği ve veri tutarsızlığı bulunduğu yanıtı alınıyor. 

Bunun üzerine Visual Capitalist sitesinde “Top 10 Military Drone Companies” anahtar kelimeleri ile site araması yapıldığında iddia edilen listeyi gösteren herhangi bir sonuç çıkmıyor. Bu nedenle üretilen listenin verilerine dair bir kaynağa ulaşılamıyor. Liste görseli tersine görsel arama ile tarandığında da benzer sosyal medya paylaşımları dışında, sonuçlarda pazar araştırmasına dair bir kaynak bulunamıyor.

Öncelikle, silahlı drone pazarına dair kesin veri üretmek zor. Çünkü bu alan savunma harcamaları, askeri ihaleler ve güvenlik politikalarıyla doğrudan bağlantılı. Birçok ülke SİHA programlarının maliyetini, üretim kapasitesini, teslimat sayılarını ya da operasyonel performansını kamuoyuyla paylaşmıyor. Şirketlerin önemli bir kısmı da halka açık olmadığı için ayrıntılı finansal rapor yayımlamıyor. CSET’in 2025 tarihli raporu da drone sektöründe üretim kapasitesi ve tedarik zincirine dair kamuya açık verilerde ciddi boşluklar bulunduğunu vurguluyor. Bu yüzden küresel SİHA pazarına ilişkin rakamlar çoğu zaman doğrudan ölçülmüş verilerden değil; uzman görüşleri, ihracat kayıtları, savunma bütçeleri, şirket açıklamaları ve tahmini sözleşme değerlerinden oluşuyor.

BAYKAR Teknoloji’nin İHA ihracat payına ilişkin Selçuk Bayraktar’ın açıklamaları daha önce basına yansımıştı. Bayraktar’ın “Bayraktar TB2 dünyada en fazla ülkeye ihraç edilmiş SİHA unvanını taşıyor. Türkiye dünya İHA pazarının yüzde 65’ine sahip. Baykar tek başına bu pazarın neredeyse yüzde 60’ına sahip” sözleri, sosyal medyadaki iddianın temelini oluşturuyor. Fakat burada kullanılan oran farklı bir ölçüte dayanıyor. CNAS’ın Drone Proliferation Dataset’ine göre, 2018’den bu yana gerçekleşen silahlı drone transferlerinin %65’i Türkiye, %26’sı Çin, %8’i ise ABD tarafından yapıldı. Bu veri pazar gelirini ya da toplam ticari değeri değil, adet bazında “transfer” sayısını ölçüyor. Bu nedenle %60-65 oranı, Baykar’ın küresel SİHA pazarındaki toplam gelir payını değil, ihracat adedi içindeki payını ifade ediyor.

Uluslararası pazar araştırmaları, küresel askeri drone sektöründe başat oyuncuların Northrop Grumman, IAI, General Atomics, Thales ve Lockheed Martin olduğunu ve bu beş şirketin 2025’te toplam pazarın yaklaşık %31’ini elinde bulundurduğunu bildiriyor . DataIntelo’nun 2034 raporu da Baykar dahil sekiz önde gelen şirketin 2025’teki pazar gelirlerinin  %48,3’ünü oluşturduğunu vurguluyor. 

Küresel SİHA pazarının büyüklüğü 2025’te yaklaşık 14,8–18,2 milyar dolar seviyesinde tahmin ediliyor. 2035’e gelindiğinde ise pazarın 30–66 milyar dolar aralığına ulaşması bekleniyor. Baykar, 2024’te 1,8 milyar dolarlık ihracat geliri elde ettiğini ve Türkiye’nin en büyük savunma ihracatçısı olduğunu açıklamıştı. Bu gelir küresel pazarla karşılaştırıldığında, şirketin payının kabaca %10 civarında olduğu söylenebilir.