Görsel 1976 ve 2026 Sıcaklıklarını Karşılaştıran Avrupa Haritalarını mı Gösteriyor?

Sosyal medyada paylaşılan bir görselde, Avrupa’daki bazı şehirlerin 1976 ve 2026 yıllarındaki azami sıcaklıklarının karşılaştırıldığı iddia edildi. Görselin üst kısmında 1976, alt kısmında ise 2026 yılına ait olduğu öne sürülen iki Avrupa haritası yer alıyor. İki haritada da Dublin, Londra, Paris, Bordeaux, Madrid, Roma, Amsterdam, Berlin, Zürih, Venedik ve Dubrovnik gibi şehirler için aynı sıcaklık değerleri gösteriliyor.

Paylaşım, aynı sıcaklık değerlerinin 1976’da sarı ve turuncu tonlarla, 2026’da ise koyu kırmızı tonlarla gösterildiği izlenimini veriyor. Bu yolla günümüzde hava durumu haritalarının sıcaklıkları olduğundan daha tehlikeli gösterdiği ima ediliyor. Fakat haritaların sonradan manipüle edildiğini gösteren birçok tutarsızlık var.

Görseldeki ilk sorun, 1976 haritasının kendi içinde tutarlı bir sıcaklık haritası gibi renklendirilmemesi. Haritada Dublin 18°C, Paris ise 37°C olarak gösteriliyor. Aralarında neredeyse 20 derecelik fark olmasına rağmen iki şehir birbirine yakın sarı tonlarla renklendirilmiş. Buna karşılık 33°C gösterilen Dubrovnik, bu iki değerin arasında olmasına rağmen daha koyu turuncu bir renkle gösteriliyor. Normal bir ısı haritasında daha yüksek sıcaklıkların daha sıcak ya da koyu renklerle, daha düşük sıcaklıkların ise daha açık renklerle temsil edilmesi beklenir. Bu nedenle 1976 haritası, kendi içinde bile tutarlı bir lejant kullanmıyor.

İkinci sorun, iki haritadaki sıcaklık değerlerinin tamamen aynı olması. Şehirlerin dereceleri, iki haritada da birebir tekrar ediyor. Avrupa’nın farklı şehirlerinde, iki farklı yıl için aynı sıcaklık değerlerinin bu kadar birebir tekrarlanması gerçekçi bir sonuç değil.

Üçüncü ve en bariz sorun haritadaki şehir etiketlerinin yerleşimi. Dolaşımdaki görselde bazı şehir adları doğru coğrafi konumlarında yer almıyor ve etiketler kaymış durumda. Bu tek başına iddiayı yanlışlamaya yetecek bir bulgu değil fakat görselin orijinal bir meteoroloji haritası olarak değil, sonradan düzenlenmiş bir görsel olarak üretildiğini destekleyen ek bir işaret. 2026 olarak gösterilen harita, aslında bizi tersine görsel arama ile görselin üretildiği asıl haritaya götürüyor. 2025 yılında MetOffice aynı derecelerdeki bu haritayı “Salı günü beklenen yüksek sıcaklıklar” olarak paylaşmış. Orijinal haritada, şehirlerin etiketleri doğru konumlarda görünüyor.

1976 haritasına geri dönecek olursak, bu haritanın sonradan üretildiğini gösteren en büyük kanıt, aslında derecelerin 1976 kayıtlarıyla uyuşmaması. Haritada Paris’in 1976’da 37°C’ye ulaştığı yazıyor fakat Extreme Weather Watch’un kayıtlarında Paris’in 1976’daki en yüksek sıcaklığı 36,1°C olarak ölçülmüş. Bordeaux haritada 38°C gösterilirken, aynı kaynakta 1976 maksimumu 36,8°C. Bu şehirler haritada gösterilen sıcaklığa 1976’da hiç ulaşmamış.

Haritada maksimum olarak gösterilen değerleri geçen şehirler de var. Berlin ise haritada 29°C gösterilmiş fakat 1976’da yılın en yüksek sıcaklığı 34,9°C’ye ulaşmış. Dublin için haritada 18°C yer alırken, 1976’da kaydedilen en yüksek sıcaklık 27,8°C. Budapeşte de haritada 29°C görünmesine rağmen 1976’da 34,9°C’ye ulaşmış.

Bazı şehirlerde haritadaki değerler 1976’da kaydedilen en yüksek sıcaklığın bile üzerine çıkarken, bazı şehirlerde gerçek maksimumun çok altında kalıyor. Yani harita yalnızca renkleri ile oynanmış bir görsel değil, aynı zamanda veri bakımından da sorunlu. Bu bulgu, 1976 yazında Avrupa’da sıcak hava dalgası yaşanmadığı anlamına gelmiyor. 1976, özellikle Birleşik Krallık ve İrlanda’da sıcak hava ve kuraklıkla hatırlanan bir yıldı. Fakat bu durum, günümüzde yaşanan sıcak hava dalgalarının gerçek olmadığı ya da renk oyunlarıyla “abartıldığı” anlamına da gelmiyor.