Türkiye Dünya Kupası’na Katıldığında Federasyonun Başındaki İsimler Hep Trabzonlu Muydu?

Türkiye, 1950, 1954, 2002 ve 2026 yıllarında Dünya Kupası’na katılma hakkı kazandı. Ancak ekonomik nedenlerle 1950 Dünya Kupası’na katılmamayı tercih etti.

Türkiye Futbol Federasyonu’nun kayıtları incelendiğinde, 2002 yılında Güney Kore ve Japonya’da düzenlenen Dünya Kupası sırasında TFF Başkanı’nın Haluk Ulusoy, 2026 yılında ABD, Kanada ve Meksika’nın ev sahipliğinde düzenlenecek Dünya Kupası döneminde ise TFF Başkanı’nın İbrahim Hacıosmanoğlu olacağı görülüyor. Her iki spor yöneticisi de Trabzon’un Of ilçesinde doğmuş. Haluk Ulusoy ve İbrahim Hacıosmanoğlu, yalnızca Dünya Kupası sırasında değil, turnuvaya katılım hakkının kazanıldığı eleme sürecinde de TFF başkanıydı.

Dolayısıyla iddianın 2002 ve 2026 yıllarına ilişkin kısmı doğru.

TFF’nin internet sitesindeki başkanlar listesine göre, 1954 yılı içinde Orhan Şeref Apak, Ulvi Ziya Yenal ve Hasan Polat olmak üzere üç farklı isim federasyon başkanlığı yaptı. İsviçre’de düzenlenen 1954 Dünya Kupası ise 16 Haziran–4 Temmuz tarihleri arasında gerçekleşti. Bu nedenle, turnuva sırasında görevde olan başkanın kim olduğunu belirlemek için dönemin gazete arşivleri ve haber kaynaklarına başvurmak gerekiyor.

Gazete arşivleri incelendiğinde, Türkiye’nin 1954 Dünya Kupası eleme maçları sırasında TFF Başkanı’nın Orhan Şeref Apak olduğu görülüyor. Apak’ın Nisan 1954’te görevinden ayrılmasının ardından başkanlığa Ulvi Ziya Yenal getirildi. Böylece, 16 Haziran–4 Temmuz 1954 tarihleri arasında düzenlenen Dünya Kupası sırasında federasyon başkanlığı görevini Yenal yürüttü.

Arşiv kayıtlarına göre Ulvi Ziya Yenal, Ocak 1955’te görevinden ayrıldı. Aynı ay içerisinde TFF Başkanlığına Hasan Polat seçildi. Yani, Hasan Polat, 1954 Dünya Kupası döneminde değil, turnuvanın ardından federasyon başkanlığı görevine geldi.

Ulvi Ziya Yenal hakkında yapılan kısa bir araştırmada, Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün kayıtlarında Selanik doğumlu olduğu bilgisine ulaşılıyor. Orhan Şeref Apak’ın geçmişi incelendiğinde ise bir dönem Dışişleri Bakanlığı’nda Levazım Umum Müdürü olarak görev yaptığı görülüyor. Dışişleri Bakanlığı’nın 1959 yılında yayımladığı yıllığa göre Apak, 1906 yılında İstanbul’da doğdu.

1955 yılında TFF Başkanlığı görevine gelen Hasan Polat ise Trabzon doğumlu. Fakat dolaşıma giren iddiada Hasan Polat’a ait olduğu öne sürülen fotoğraftaki kişi aslında Demokrat Parti milletvekili Hasan Polatkan. 

Türkiye, 1950 Dünya Kupası’na da katılma hakkı kazanmıştı. Elemelerde ilk rakibi olan Suriye’yi 7-0 mağlup eden Milli Takım, Suriye’nin rövanş maçına çıkmaması üzerine bir üst tura yükseldi. Bu turdaki rakibi Avusturya’ydı. Ancak Avusturya’nın da turnuvadan çekilmesiyle Türkiye, Dünya Kupası bileti aldı.

Bunun ardından Ulvi Ziya Yenal başkanlığındaki Futbol Federasyonu, turnuva masraflarının karşılanabilmesi için Nisan 1950’de Beden Terbiyesi Umum Müdürlüğüne başvurdu. Ancak kurum, ekonomik koşulları gerekçe göstererek Milli Takım’ın Dünya Kupası’na katılmamasının daha uygun olacağına karar verdi. Bunun üzerine Türkiye, turnuvaya katılmaktan vazgeçti.