8 Eylül UNESCO Dünya Okuma Günü

Yerli üretimin ithalata göre daha pahalı olduğu gerekçesiyle ithalata bağımlı hale gelen Türkiye’de yayıncılık sektörü çok zor günler geçiriyor. Yayınevi, dergi ve gazeteler kâğıt fiyatlarının dövizdeki ani artış nedeniyle kapanma tehlikesi ile karşı karşıyalar. Bu durumun orta vadede kültürel tüketim alışkanlıklarına da etki etmesi son derece olası. 8 Eylül Dünya Okuma Günü vesilesiyle Türkiye’de ve Avrupa’da okuma alışkınlığı ile ilgili yapılan çalışmaları inceledik.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2011 yılında hazırlattığı Türkiye Okuma Kültürü Haritası çalışması Türkiye’de okuma alışkanlıkları ile ilgili ilgi çekici bilgiler içeriyor. 6.200 kişi ile yapılan anket çalışması Türkiye’de kişi başına yıllık 7,2 kitap okunduğunu ortaya koyuyor. Genel ortalamanın yanı sıra kendisini düzenli kitap okuyucusu olarak tanımlayanların yıllık ortalama okuduğu kitap sayısı ise 14,5. Çalışmaya göre İller düzeyinde yılda ortalama 12’nin üzerinde bir sayıyla en çok kitap okunan iller Erzincan ve Erzurum olurken, en az kitap okunan iki il ise Şanlıurfa ve Diyarbakır olmuş.

Dünya genelinde kitap, gazete, dergi gibi yazılı materyallere olan ilgilinin azaldığı savını destekleyen veriler de var. Örneğin Eurostat verileri kitap ve diğer yayınlara yapılan masrafların hanehalkı içerisindeki payının 1995’te %1,8’den 2016 itibariyle %1,1’e gerilediğini gösteriyor. Avrupa genelinde 15 ülkeyi kapsayan anket çalışması kitap okumaya ayrılan sürenin günde ortalama 2 ila 13 dakika arasında değiştiğini gösteriyor. Bu konuda günde ortalama 13 dakika ile Estonya ilk sırada yer alırken, Fransa’da bu süre 2 dakikaya kadar inmiş. Türkiye’de ise kitap okumaya ayrılan süre ortalama 7 dakika.

Aynı anket çalışması kitap okuma alışkanlığına sahip olan nüfus oranını da inceliyor. Çalışmaya göre kitap okumayı günlük temel aktiviteleri arasında sayanların oranı Norveç’de %18,3, Finlandiya’da %16,8 ve Polonya’da ise %16,4. Fransa bu alanda da Avrupa ülkeleri arasında en düşük ortalamaya sahip (%2,6). Fransa’yı %6,2’lik kitap okuma alışkanlığıyla Romanya takip ederken Türkiye’de düzenli kitap okuyanların oranı %10,1.