Fotoğraf Deniz Gezmiş’in İdama Götürülürken Ağladığını mı Gösteriyor?

Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan, 12 Mart 1971 Muhtırası sonrasında Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu’nun faaliyetlerine ilişkin yargılandıkları davada, “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan ölüm cezasına çarptırıldı. Kararların TBMM tarafından onaylanmasının ardından Gezmiş, Aslan ve İnan 6 Mayıs 1972’de Ankara Merkez Kapalı Cezaevi’nde idam edildi.

Sosyal medyada paylaşılan siyah-beyaz bir fotoğrafın, Deniz Gezmiş’in idama götürülürken ağladığı anı gösterdiği iddia edildi. Görüntüde Gezmiş olduğu belirtilen kişinin iki görevli tarafından götürüldüğü görülüyor. Fakat fotoğraf idam gecesine ait değil.

“Deniz Gezmiş”, “gözaltı” ve “fotoğraf” kelimeleriyle yapılan internet aramasında, “Tarihten bir yaprak: Yeşilköy Havalimanı, taşlanan uçak ve Deniz Gezmiş” başlıklı habere ulaşılıyor. Haberde kullanılan bir gazete kupüründe, Gezmiş’in polisler tarafından götürüldüğü ana ait farklı açıdan çekilmiş bir fotoğraf bulunuyor. Haber 28 Kasım 1968 tarihinde ABD’nin yeni Türkiye Büyükelçisi Robert Komer’in ülkeye gelişinin protesto edilmesi ile ilgili. 

Milliyet’in 29 Kasım 1968 tarihli sayısında da protestoya yer verilmiş. Haber metninde gözaltına alınan öğrenciler arasında Deniz Gezmiş’in adı da bulunuyor.

İdam gecesinde Deniz Gezmiş’in yanında bulunan avukat Halit Çelenk, İdam Gecesi Anıları adlı kitabında Gezmiş’in başgardiyanın odasındaki görünümünü ayrıntılı bir biçimde betimliyor. 

Çelenk’in 77. sayfada aktardığına göre Gezmiş’in üzerinde o gece parka, boğazlı yün kazak, kadife pantolon ve postallar bulunuyordu. Elleri arkasından kelepçelenmiş, ayakları da zincirlenmişti.

Kitabın 82-83. sayfalarında infaz hazırlıkları sırasında Gezmiş’in üzerine beyaz, kolsuz ve ayaklarına kadar uzanan bir “ölüm gömleği” geçirildiği aktarılıyor.

Çelenk’in betimlediği  kıyafetler, sosyal medyada paylaşılan fotoğrafta görülen kıyafetlerle uyuşmuyor. Fotoğrafın 1968 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yer alması görüntünün idam gecesine ait olmadığını doğrudan kanıtlarken, kıyafetlerdeki farklılık da bu sonucu destekliyor.