ABD’nin Kalıcı Yaz Saati Uygulamasına Geçtiği İddiası Doğru mu?

ABD anakarasında Doğu, Merkez, Dağ ve Pasifik olmak üzere dört ana saat dilimi kullanılıyor. Bu bölgelerde saatler martın ikinci pazarında bir saat ileri, kasımın ilk pazarında ise bir saat geri alınıyor. Arizona’nın büyük bölümü bu uygulamanın dışında; eyalet yıl boyunca standart saati kullanıyor.

Saatlerin yılda iki kez değiştirilmesine son verilmesi ABD’de uzun süredir tartışılıyor. Ancak tartışmada iki farklı seçenek var: Yıl boyunca standart saati kullanmak veya yaz saatini kalıcı hâle getirmek. Kongrede ele alınan Günışığı Koruma Yasası, ikinci seçeneği öngörüyor. Tasarı yasalaşırsa saatler martta ileri alındıktan sonra kasımda geri çevrilmeyecek.

Benzer bir teklif 15 Mart 2022’de Senatodan itiraz olmadan geçti. Fakat Temsilciler Meclisi tasarıyı gündemine almadı. Yasama dönemi sona erince teklif de kadük oldu. Dolayısıyla Senatonun onayı, ABD’nin o tarihte kalıcı yaz saatine geçmesine yetmedi.

Donald Trump da yeniden göreve gelmesinin ardından tartışmaya dahil oldu. Trump, Nisan 2025’te Kongre’ye saat değişikliğini sona erdirme ve akşamları daha fazla gün ışığı sağlayacak kalıcı yaz saatine geçme çağrısı yaptı. Daha sonra Günışığı Koruma Yasası’nı desteklediğini ve önüne gelmesi hâlinde imzalayacağını açıkladı.

Yasanın yeni versiyonu 14 Temmuz 2026’da Temsilciler Meclisinde 308’e karşı 117 oyla kabul edildi. Ancak bu sonuç, uygulamanın değiştiği anlamına gelmiyor. Bir tasarının yasalaşabilmesi için Temsilciler Meclisi ile Senatonun aynı metni kabul etmesi gerekiyor. Ardından tasarı başkana gönderiliyor.

Günışığı Koruma Yasası henüz Senatodan geçmedi. Bu nedenle ABD’nin kalıcı yaz saatine geçtiği veya 2026’da saatleri geri almayacağı iddiası doğru değil. Mevcut yasa ve takvim hâlâ yürürlükte.

Senatoda bir tasarının kabulü için kural olarak salt çoğunluk yeterli. Senato 100 üyeden oluştuğu için bütün üyelerin oy kullandığı bir oylamada 51 “evet” oyu tasarının kabul edilmesini sağlayabilir. Oyların eşit çıkması hâlinde başkan yardımcısı belirleyici oyu kullanabilir.

Mevcut dağılımda Senatoda 53 Cumhuriyetçi, 45 Demokrat ve Demokratlarla birlikte hareket eden iki bağımsız üye bulunuyor. Ancak partilerin bu tasarıya yaklaşımı yekpare değil. Kalıcı yaz saati meselesinde siyasi partilerden çok eyaletlerin coğrafi konumu ve kış aylarındaki gün doğumu saatleri etkili oluyor.

Demokrat senatörler Ed Markey, Sheldon Whitehouse, Ron Wyden, Patty Murray ve Alex Padilla, tasarının Senatodaki versiyonuna destek veren isimler arasında. Murray, Temsilciler Meclisindeki oylamanın ardından tasarının en kısa sürede Senato gündemine alınmasını istedi.

Buna karşılık Cumhuriyetçi Tom Cotton kalıcı yaz saatine açıkça karşı çıkıyor. Ted Budd, Deb Fischer, Jerry Moran, Tim Sheehy, Dan Sullivan, Roger Wicker ve Todd Young da daha önce Senato Ticaret Komitesinde bu yöndeki bir düzenlemeye karşı oy kullandı. Bazı Demokrat senatörlerin de tasarıya karşı çıkması, sonucun yalnızca Cumhuriyetçi ve Demokrat sandalye sayılarına bakılarak hesaplanamayacağını gösteriyor. Senato çoğunluk lideri John Thune’un tasarıya mesafeli yaklaşması da teklifin gündeme alınıp alınmayacağını belirsiz bırakıyor.

Bir başka mesele filibuster ihtimali. Senatörler görüşmeleri uzatarak bir tasarının oylamaya sunulmasını geciktirebiliyor veya engelleyebiliyor. Bu tartışmaları zorla sona erdiren cloture kararı için genellikle 60 oy gerekiyor. Bu nedenle 60 oy, tasarının kabulü için doğrudan bir yasal şart değil. Fakat filibuster uygulanırsa tasarıyı son oylamaya taşıyabilmek için aşılması gereken fiilî eşik hâline gelebilir.

Tasarı için henüz açıklanmış bir Senato oylama tarihi bulunmuyor. Düzenlemenin 2026’daki saat değişikliğini engelleyebilmesi için 1 Kasım’dan önce Senatodan geçmesi, iki kanadın aynı metin üzerinde uzlaşması ve yasalaşma sürecinin tamamlanması gerekiyor. Bunlar gerçekleşmezse ABD’nin yaz saati uygulayan bölgelerinde saatler kasımın ilk pazarında bir saat geri alınacak.