Video Suudi Arabistan’daki Bir Çölde Balıklarla Dolu Bir Nehrin Oluştuğu Anları mı Gösteriyor?

Son dönemde farklı bölgelerde arka arkaya yaşanan doğal afetler, sosyal medyada bunları birbirine bağlayan komplo teorilerinin de artmasına neden oluyor. Bu tür paylaşımlarda genellikle çarpıcı görüntüler kullanılarak farklı olaylar arasında bağlantı kurulmaya çalışılıyor.

İlgili X gönderisindeki videoda da çölde aniden beliren ve içinde sayısız küçük balık bulunan bir su akıntısı görülüyor. Paylaşımlarda bu görüntü bir mucize olarak sunulmuş ve 2026'da Venezuela ve İran'da yaşanan depremler, Avrupa'daki sıcak hava dalgası ve fırtınalar gibi farklı olaylarla birlikte tek bir kıyamet senaryosuna bağlanmış. Videonun Suudi Arabistan çölünde çekildiği iddia ediliyor. 

Videodan alınan ekran görüntüleriyle yapılan tersine görsel aramada, aynı görüntünün 2026'daki paylaşımlardan çok daha önce internette dolaştığı ortaya çıkıyor. Videonun farklı tarihlerde, farklı açıklamalarla paylaşıldığı Pikabu (12 Ağustos 2023), Facebook (5 Ekim 2022), TikTok (4 Kasım 2023) ve Videoman (2 Ekim 2022) gibi hesaplarda tespit ediliyor. Bu da videonun 2026'daki afetlerle hiçbir ilgisi olmayan, yıllar önce çekilmiş bir görüntü olduğunu gösteriyor. 

Görüntünün erişilebilen en eski kopyalarından biri, 30 Eylül 2022 tarihinde bir forumda "River Of Fish In The Saudi Arabian Desert" başlığıyla paylaşılmış. Bu ilk paylaşımda da videoya "çölde aniden balık nehri belirdi, büyük bir felaket geliyor olmalı" şeklinde bir kıyamet dili eşlik ediyor. Fakat kısa bir süre sonra aynı video, "Pakistan'daki Saleh Pat Çölü'nde sayısız küçük balık içeren su akıntısı" açıklamasıyla yeniden paylaşılmış. 

İki farklı konum iddiası bulunduğundan videonun ilk üreticisini kesin olarak belirlemek mümkün görünmese de görüntünün gerçek kökeninin Pakistan'ın Sindh eyaletindeki Saleh Pat bölgesi olduğuna işaret eden bulgular bulunuyor.

Öncelikle videonun açıklamasında geçen Saleh Pat bölgesinin özelliklerini ele almak gerekir. Saleh Pat çevresi, tamamen susuz ve izole bir çöl olarak düşünülmemeli. Bölge, Pakistan'ın Sindh eyaletinde bulunan Nara Kanalı çevresindeki sulak alanlarla bağlantılı. Bu bölgede, kumullar, alçak alanlar ve Nara Kanalı'ndan sızıntılarla oluşan mevsimsel ya da kalıcı 225'ten fazla sulak alan bulunuyor. Bu sulak alanlar tarım, hayvancılık, yaban hayatı ve yerel topluluklar için su kaynağı işlevi görüyor.

Bölgenin balık barındırması da beklenmedik bir durum değil. Nara Av Rezervi (Nara Game Reserve) üzerine yapılan bir çalışmada bölgede 200 tane sulak alan tespit edilmiş ve 37 farklı balık türü kaydedilmiş. Aynı çalışma, Nara Kanalı ve çevresindeki sulak alanların balıklar, amfibiler, sürüngenler, kuşlar ve memeliler için elverişli bir yaşam alanı sunduğunu ortaya koyuyor.

Videodaki görüntü için en makul açıklama, sel, kanal taşması, sulama suyu ya da yakındaki bir sulak alan veya balık çiftliğinin taşması sonucu küçük balıkların kumlu bir yola veya geçici su kanalına sürüklenmiş olması. Nitekim video ile aynı döneme denk gelen 2022 yazında Pakistan, tarihinin en büyük muson sellerinden birini yaşamıştı. Dünya Bankası'nın verilerine göre Haziran-Eylül 2022 döneminde yaşanan seller, ülkenin üçte birini sular altında bırakmış ve 33 milyon kişiyi etkilemişti. Dönemin haberlerinde de Saleh Pat bölgesindeki tarımsal zarardan da söz ediliyor.