Görsel İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ABD Tankeri Vurduğunu mu Gösteriyor?

12 gün önce ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak hava saldırısıyla başlayan savaşın ardından İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı aldığı biliniyor. Bu kararın ardından ise Hürmüz Boğazı’nda vurulduğu iddialarıyla birçok sosyal medya paylaşımının dolaşıma girdiği görülüyor. Bu gibi savaş dönemlerinde bazı sosyal medya kullanıcılarının tık, beğeni ve etkileşim alma motivasyonuyla hareket etmesi nedeniyle sosyal medya platformlarında çok sayıda yanlış bilginin de yayılabildiği görülüyor.

Söz konusu fotoğraf incelendiğinde ABD’ye ait olduğu belirtilen tankerin yoğun duman içerisinde kaldığı ve bir bölümünün battığı, tankerin aldığı halden kaynaklı olarak anlaşılabiliyor. Ayrıca iddiada bu tankerin İran’a ait Şahed-136 insansız hava araçları (İHA) ile vurulduğu ifade ediliyor.

Paylaşılan fotoğraf kullanılarak tersine görsel arama yapıldığında, fotoğraf arşivi ve satış platformu olan Alamy adlı internet sitesinde iddiaya konu olan fotoğrafa ulaşılıyor. Fotoğraf incelendiğinde görüntünün İtalya’nın Cenova şehri açıklarında yanan bir tankere ait olduğu görülüyor.

Fotoğrafın açıklama kısmı incelendiğinde ise söz konusu tankerin 220 bin ton ağırlığında olduğu, İran’a ait petrol yüklü “Haven” isimli tankerin Cenova açıklarında alev alarak battığının ifade edildiği görülüyor.

Buradaki bilgilerden hareketle arama motorları yardımıyla yapılan aramalarda bir haber sitesi ve çevresel etki raporuna ulaşılıyor. Elde edilen bulgular incelendiğinde ise Alamy’de ulaşılan kazanın 1990 yılında olduğu bilgisinden farklı olarak kazanın 11 Nisan 1991 tarihinde İtalya’nın Cenova şehri açıklarında İran’a ait “Haven” isimli petrol tankerinde tanker temizliği sırasında meydana gelen elektriklenme sonucunda yangın çıktığı ve tankerin daha sonra battığı bilgisine ulaşılıyor. 

Kaza tarihinin farklılık göstermesi nedeniyle kazanın tarihini netleştirmek adına, arama motorlarındaki arama genişletildiğinde “Uluslararası Petrol Kirliliği Tazminat Fonu”nun 1993 yılında İtalya mahkemelerinde kaza nedeniyle açılmış dava dökümanı dikkat çekiyor. Ulaşılan dava dökümanı incelendiğinde kazanın gün 1991’in Nisan ayında gerçekleştiği tespit ediliyor.  

Tüm bu bilgilerle birlikte, Alamy’de yer alan fotoğrafın açıklamasında belirtilen tarih ile olayın gerçekleştiği tarihin örtüşmemesi üzerine tanker kazasıyla ilgili yapılan araştırmada, Fransız Deniz Kirliliği Merkezi tarafından kazaya ilişkin paylaşılan fotoğraflara ulaşılıyor.

Ayrıca arama motorlarında ve sosyal medya platformlarında yapılan arama genişletildiğinde MT Haven tankerinin kazasının ardından çekilmiş çok sayıda fotoğraf ve videonun da paylaşıldığı görülüyor.