Videonun Nepal’de Sele Kapılan İnsanları Kurtaran Bir Fili Gösterdiği İddiası Doğru mu?

Nepal’in kuzeyinde 26 Ağustos 2026’da yaşanan yıkıcı sel felaketi, kısa sürede uluslararası kamuoyunun gündemine girdi. Himalaya sınırındaki buzul çökmesinin ardından oluşan şiddetli akıntılar yerleşim alanlarını ve ulaşım altyapısını etkilerken çok sayıda can kaybı ve kayıp bildirildi. Bu sırada sosyal medyada da felakete ait olduğu öne sürülen çok sayıda görüntü dolaşıma girdi. Afetlerin ardından oluşan yoğun bilgi akışında eski tarihli videolar, farklı ülkelerde kaydedilmiş görüntüler, bağlamından koparılan içerikler ve yapay zeka araçlarıyla üretilmiş sahte görüntüler güncel olaylarla ilişkilendirilerek paylaşılabiliyor.

İlgili X gönderisinde yer alan ve kısa sürede yüksek etkileşime ulaşan videonun Nepal’deki afetle ilgili olup olmadığını anlamak için araştırmaya, videodan alınan ekran görüntülerini Google Lens’te tersine görsel arama ile tarayarak başlanabilir. Arama sonuçlarından biri, aşağıda görüleceği üzere 8 Ağustos 2026 tarihli bir Instagram paylaşımına ulaşıyor:

Araştırmanın bu aşamasında bile videonun Nepal’de 26 Ağustos’ta yaşanan sel felaketiyle ilgili olmadığı anlaşılabiliyor. Çünkü aynı görüntüler, felaketin gerçekleşmesinden haftalar önce internette dolaşıma girmiş durumda.

İlgili Instagram paylaşımın içeriğine bakıldığında videonun Nepal’le değil, Hindistan’ın Assam eyaletinde yaşanan bir sel olayıyla ilişkilendirildiği görülüyor. Gönderinin açıklamasında İngilizce olarak bir filin Assam’daki sel sırasında bir insanı kurtardığı yazarken, videonun üzerindeki Bengalce metinde de benzer şekilde Assam’daki sel sırasında vahşi bir filin bir insanın hayatını kurtardığı ifade ediliyor. Videoda ayrıca Bengalce yayın yapan “Aaj Bangla” ibaresi ve “Exclusive” filigranı yer alıyor.

Assam’daki sel sırasında bir filin insanları kurtardığını gösterdiği öne sürülen video, uluslararası medyada anahtar kelimelerle aratıldığında herhangi bir sonuçla karşılaşılmıyor. Aynı görüntülerin yerel basında yer alıp almadığı araştırıldığında ise Siliguri ve Kuzey Bengal merkezli yerel bir haber kuruluşu olan Sanjay Pera News’in Facebook’ta aynı videoyu 9 Ağustos 2026 tarihinde paylaştığı görülüyor. Paylaşımda görüntüler Assam’daki sellerle ilişkilendirildiği için, videonun o dönemde yerel medyada da bu bağlamla dolaşıma girdiği anlaşılıyor.

Hindistan’ın kuzeydoğusundaki Assam eyaleti, Temmuz 2026’dan itibaren şiddetli muson yağışlarının yol açtığı büyük sellerle karşı karşıya kaldı. 23 Temmuz’da seller, 11 bölgede 650 binden fazla kişiyi etkilemiş ve yetkililer durumu “benzeri görülmemiş bir yıkım” olarak nitelendirmişti. Seller Ağustos ayında da etkisini sürdürmüş, can kaybı 100’e ulaşırken yüz binlerce kişi yerinden edilmişti. 

Dolayısıyla 7 Ağustos’ta paylaşılan videonun açıklamasında söz edilen Assam’daki sel, o tarihlerde gerçekten devam eden bir afetti. Bununla birlikte videonun gerçekten bu sel sırasında kayda alındığını doğrulayan güvenilir ve bağımsız bir kaynağa ulaşılamıyor. Bu yöndeki bağlantı, söz konusu Instagram paylaşımı ve benzer sosyal medya aktarımlarına dayanıyor. 

Buna karşılık videonun 26 Ağustos’taki Nepal felaketinden önce internette dolaşımda olduğu açıkça görüldüğü için görüntülerin Nepal’deki güncel afete ait olmadığı kesin.

Ayrıca, İnternational Fact-checking Network (IFCN) imzacılarından Full Fact de söz konusu videoyu inceleyerek görüntülerin Nepal’deki 26 Ağustos sel felaketine ait olmadığını ortaya koyan bir doğruluk kontrolü yayımladı.