Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
Okuma Süresi    4 Dakika
Konu : Ekonomi

Son 10 Yılda Merkez Bankası Yıl Sonu Enflasyon Tahminlerinin Yalnızca 3'ü Gerçekleşenin Üzerinde

TCMB her yılın ocak, nisan, temmuz ve ekim aylarının sonunda dört kez olmak üzere enflasyon raporu açıklıyor. Merkez Bankası başkanının sunumuyla beraber açıklanan bu raporlarda yıl sonuna dair enflasyon tahminleri ve gelecek yıllara dair enflasyon beklentileri yer alıyor. Bu raporlarda şirketlere yöneltilen enflasyon beklenti anketi sonuçları da kamuoyuyla paylaşılıyor.

29 Temmuz 2020 tarihinde de TCMB, eski başkan Murat Uysal’ın sunumuyla 2020 yılı sonuna dair enflasyon tahminlerini açıklamıştı. 28 Ekim 2020'de açıklanan enflasyon raporundan  kısa bir süre sonra 7 Kasım tarihinde Murat Uysal görevden alındı ve yerine eski Maliye Bakanı Naci Ağbal getirildi. Yeni başkan Naci Ağbal  16 Aralık tarihinde gerçekleştirdiği Para ve Kur Politikası Tanıtım Toplantısı'nda uzun vadeli enflasyon hedeflerinin %5 seviyesinde olduğunu ve enflasyon oranını düşürmekte kararlı oldukları açıklamasında bulundu. 

TCMB’nin Temmuz Ayı Enflasyon Tahminleri Ne Kadar Başarılı?

TCMB’nin internet sitesinde 2010 yılından bu yana yer alan enflasyon raporları incelendiğinde, yıl sonu için açıklanan enflasyon oranının önemli bir kısmının tahmin edilenlerden daha yüksek olduğu görülüyor. 2010 yılından bu yana sadece 2010, 2012 ve 2019 yıllarında TCMB’nin temmuz ayındaki yıl sonu tahmini, yıl sonu gerçekleşenden daha yüksek seviyede. Diğer yıllarda ise yıl sonu gerçekleşen enflasyon oranları, TCMB’nin yıl sonu beklentilerinin oldukça üzerinde oldu.

Özellikle 2013-2018 yılları arasındaki hiçbir yılda TCMB’nin temmuz ayında yapmış olduğu yıl sonu enflasyon hedefi tutmadı. Özellikle 2011, 2017 ve 2018 yıllarında tahmin edilen ve gerçekleşen enflasyon oranları arasında oldukça büyük farklar oluştu. Kasım 2020'de enflasyon oranı da TCMB'nin temmuz ayı tahminin oldukça üstünde, %14 olarak gerçekleşti.

TCMB’nin Ocak Ayındaki Enflasyon Tahminlerinin Başarısı Ne Durumda?

TCMB’nin her sene ocak ayının sonunda açıkladığı enflasyon raporları incelendiğinde de durum temmuz ayından çok farklı değil. TCMB’nin 2010, 2012 ve 2019 yıllarının ocak ayında yapmış olduğu yıl sonu enflasyon tahminleri gerçekleşen enflasyonun üzerindeydi. Fakat diğer yıllarda yıl sonu enflasyon oranları TCMB tahminlerinin üzerinde gerçekleşti. 2018 yılı sonunda gerçekleşen %20,3’lük enflasyon oranı %7,9’luk TCMB tahmininin iki katından da fazlaydı.

Kasım 2020'de %14 olarak açıklanan yıllık enflasyon oranı TCMB'nin Ocak 2020'ye dair hedefi olan %8,2'nin de oldukça üstünde. Ocak 2021'de açıklanacak olan Aralık 2020 yıl sonu enflasyon oranının sene başındaki hedefin 2 katı olması da oldukça muhtemel.

TCMB’nin Enflasyon Tahminleri Nasıl Değişmiş?

TCMB yıl sonu enflasyon tahminleri ülke ekonomisinin gidişatına göre değişebiliyor. Gıda enflasyonu, işsizlik, dış ticaret, faiz oranları, TL’nin yabancı para birimler karşısındaki değer kaybı ya da kazancı, dış borçlar, güven endeksleri, yabancı yatırımcı şirketlerin ülke notu gibi tahminleri etkileyebilecek birçok parametre mevcut.

2010-2020 arasındaki 11 yılın 8’inde TCMB’nin yıl sonu enflasyon tahminleri 6 ay öncesine göre yükseldi, bir başka deyişle yıl sonunda ülkede emtia fiyatlarının daha da yükseleceği öngörüldü. Fakat bu 8 yılda sadece 2010 yılındaki enflasyon oranı tahmini Ocak-Temmuz arası artarken, yıl sonu gerçekleşen enflasyon oranı tahminden daha yüksek gerçekleşti. Tahminlerin düşüş gösterdiği, buna rağmen yıl sonu gerçekleşen enflasyon oranının daha düşük olduğu iki yıl ise; 2012 ve 2019. TCMB’nin 2020’de ocak ayındaki yıl sonu tahmini %8,2, nisan ayı sonu tahmini %7,4, temmuz sonu tahmini ise %8,9.

Yayın Tarihi:   29 Temmuz 2020 Son Güncelleme:   16 Aralık 2020