Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
Okuma Süresi    4 Dakika
Konu : Ekonomi

Türkiye'de En Zengin İller Hangileri?

TÜİK geçtiğimiz günlerde 2019 yılına dair “İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla” başlıklı bir rapor yayınladı. Raporda illere göre ortalama yıllık gelir, il bazında faaliyet kolları, illerin GSYH büyüme hızı ve ekonomik büyümeye katkıları gibi birçok veri yer alıyor. TÜİK milli gelir istatistiklerini çeyrek bazda açıklıyorken o yılın ortalama, genel verileri ise 4. çeyrekte açıkladığı raporlarda bulunuyor. İl bazında detaylar içeren GSYH raporu ise dönemsel GSYH raporuna göre daha ileri bir tarihte kamuoyuna sunuluyor. Ayrıca o yıla dair kişi başına düşen ortalama milli gelir de bu raporda güncellenebiliyor.

TÜİK 28 Şubat 2020 tarihinde açıkladığı 2019 4. çeyrek dönemsel GSYH raporunda kişi başına düşen milli geliri 51.534 TL yani 9.127 $ olarak açıklamıştı. Ardından güncellediği ve yayınladığı il bazındaki raporda ise bunu 52.316 TL ve 9.213 $ olarak güncelledi.

Kişi Başına Düşen Ortalama Yıllık Gelir En Yüksek İl İstanbul, En Düşük İl Ağrı

İl bazında yıllık ortalama milli gelirler incelendiğinde, 2019’da en yüksek kişi başına düşen yıllık gelirin 15.285 $ ile İstanbul’da olduğu görülüyor. İstanbul’u ise 14.304 $ ile sanayi şehri Kocaeli, 12.508 $ ile başkent Ankara ve 12.466 $ ile Tekirdağ takip etmekte. 2019 yılında en düşük kişi başına düşen milli gelire sahip şehirler ise Ağrı, Şanlıurfa, Van ve Bitlis.

En yüksek ve en düşük kişi başına düşen milli gelire sahip ülkelerin dışında en önemli üç büyük şehir olan İstanbul, Ankara ve İzmir’in yıllar içerisindeki performansı da oldukça önem arz etmekte. 2013 yılında en yüksek kişi başına düşen milli gelire sahip olan bu şehirler 2019’a kadar geçen altı yılda düşüş eğilimi gösterdi. 2013’te 20.883 $’lık kişi başına düşen yıllık gelire sahip olan İstanbul’da aynı gelir 2019’da 15.285 $’a geriledi. Diğer şehirlere bakıldığında Ankara 18.362 $’dan 12.508 $’a, İzmir ise 14.450 $’dan 10.663 $’a geriledi. Bunların yanında yıllar içerisinde TL’nin dolar karşısında oldukça değer de kaybetmesiyle Türkiye’de kişi başına düşen milli gelir ortalaması 2013’te 12.582 $ seviyesindeyken, 2019’da 9.213 $’a geriledi.

TÜİK’in yayınladığı il bazında raporda önemli olan bir diğer konu da şehirlerin GSYH büyüme hızı ve Türkiye’nin ekonomik büyümesine ne kadar katkı sağladıkları. 2019 yılında GSYH büyüme hızı yüzdesel olarak en yüksek iller Siirt, Giresun, Artvin, Tunceli ve Hakkari. En düşük iller ise Karabük, Kırıkkale, Zonguldak, Hatay ve Kocaeli. Bunlara ek olarak 2019 yılında Türkiye genelinde bulunan 81 ilden 24’ünün ekonomik küçülmeye gittiğini, geriye kalan 57 şehrin ise ekonomik olarak büyüdüğünü de söylemek mümkün.

Ankara 2019 Yılı GSYH Büyümesine En Fazla Katkı Sağlayan İl Oldu

Bilindiği gibi Türkiye ekonomisi 2019 yılında %0,9 oranında büyümüştü. Peki bu orana hangi il ne kadar oranda katkıda bulundu?

İllerin Türkiye GSYH büyümesine katkıları oransal olarak incelendiğinde, 57 şehrin ekonomiye pozitif etkilediği görülüyor. En yüksek pozitif etki sağlayan iller ve oranları; Ankara %0,43, İstanbul %0,40, Antalya %0,14, Mersin %0,06 ve Muğla %0,04. Bunlarla beraber en fazla negatif etki eden şehirler ise %0,23 ile Kocaeli, %0,11 ile İzmir ve %0,08 oranla Bursa.

Raporda önemli görünen bir diğer başlık da GSYH’den en büyük pay alan ilk 5 il ve bu 5 ilin iktisadi faaliyetleri. TÜİK’e göre İstanbul’un Türkiye GSYH’sindeki payı %30,7, Ankara’nın %9,2 ve İzmir’in de %6,1. Bunların dışında en yüksek paya sahip diğer iki il de Bursa ve Kocaeli.

Bu şehirlerin faaliyet kollarına göre GSYH içindeki payları ise aşağıdaki tablodaki gibi:

Yayın Tarihi:   28 Ocak 2021 Son Güncelleme:   4 Şubat 2021