Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
Okuma Süresi    4 Dakika

Kur Değişimi İlaç Sektörünü Etkiledi

Türkiye’de bazı tansiyon, diyabet, çocuk öksürük şurupları, antibiyotik, hormon ve psikiyatrik ilaçlar eczanelerde  bulunamıyor. Türkiye’de ilaç fiyatları yılda bir kez güncelleniyor ve ilaçlarda uygulanan bir yıllık sabit kur her yılın sonunda bir ilaç krizini ortaya çıkarıyor ancak 2021 yılında ilaç krizi biraz daha erken başladı. Salgın nedeniyle geçtiğimiz yıl bazı ilaçların satışları karantina uygulamaları ve okulların kapalı olması nedeniyle negatif etkilendi. 2021 ilaç üretim planlamaları da 2020 yılı baz alınarak hesaplandı ve hammaddeye erişimde küresel bir sorun ortaya çıktı. Hem COVID-19 salgını nedeniyle küresel hammaddeye erişim sıkıntısının yaşanması hem de Türk lirasındaki değer kaybı ilaç krizini derinleştirdi.

İlaç Fiyatları Nasıl Belirleniyor?

İlaç sektörü, toplum sağlığı ile doğrudan ilişkili olması nedeniyle klasik mal ve hizmet sektörlerinden farklı bir yapıya sahip. Sektör bu farklı yapısı nedeniyle dünyanın pek çok ülkesinde yoğun düzenlemelere tabi tutuluyor. Bu düzenlemeler sadece güvenilirlik ve etkinlik ile ilgili değil aynı zamanda kâr marjlarının ve dağıtım kanallarının faaliyet alanlarını da içeriyor. Düzenlemelerin temel gerekçesi ilaçların ülke genelinde bulunabilir ve uygun fiyatlarla satın alınabilir olması.

Sağlık Bakanlığı, ilaçların tüketiciye uygun şartlarda ulaşabilmesini sağlamak amacıyla azami fiyat belirliyor. İlaç fiyatları belirlenirken Avrupa Birliği üyesi beş ila on ülke kadar kaynak ülke belirleniyor. Kaynak ülkelerin referans fiyatları depoculara satış fiyatı olarak yansıyor. Gerçek kaynak fiyat para birimi avro kullanılırken, ilaçların fiyatlandırılmasında kullanılacak Türk lirası cinsinden 1 avro değeri bir önceki yılın Resmi Gazetede ilan edilen gösterge kuru niteliğindeki TCMB’nin günlük avro satış kuru esas alınıyor. 19 Şubat 2021 tarihinde Sağlık Bakanlığı’na bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, 2021 yılı için beşeri tıbbi ürünlerin fiyatlandırılmasında kullanılan 1 avro değerini 3,81 TL’den 4,57 TL’ye arttırdığını açıkladı.

Döviz Kuru İlaç Üretim Maliyetlerini Derinden Etkiliyor

Türk Eczacılar Birliği, 6 Kasım 2021 tarihinde yaptığı basın açıklamasında, sahadan, eczacı kooperatiflerinden, meslektaşlardan alınan bilgilere göre yaklaşık 645'ten fazla ilacın piyasada bulunmadığını ifade etti. Piyasada bulunmayan ilaçların sayısındaki artışın temel nedeninin 19 Şubat 2021 tarihindeki belirlenen kur ile güncel kur arasında fark olması. Kur farkı pek çok ilaç firmasının ülkemize ilaç vermemesine ya da hammaddeleri yurtdışından gelen ilaç üreten yerli ilaç firmalarının ilaçları üretememesine sebep oluyor. Türkiye Eczacılar Birliği basın açıklamasından sonra çağrılarını pek çok kez yeniledi.

Piyasada ilaç bulunamadığı yönündeki konuya ilişkin Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, “Son günlerde basında yer alan döviz kurundaki yükseliş nedeniyle bazı ilaçlara erişilemediği yönündeki haberler üzerine Türkiye genelindeki ilaç firmaları, ecza depoları ve eczanelerimize yönelik denetimler kurumumuzca sıklaştırılmıştır.” açıklamasında bulundu.

İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası (İEİS) Başkanı ve Abdi İbrahim Yönetim Kurulu Başkanı Nezih Barut, ilaç sorununun bir kısmının küresel hammaddeye erişim sıkıntısından kaynaklandığını belirtirken kur atışlarının da çok büyük etkisi olduğunun altını çizdi. Barut, “Bazı ilaçları zararına satıyoruz, satmamız gerektiğini düşünüyoruz. Ama ilaçlarda o kadar büyük zararlar var ki firmalar bu zararları karşılayamıyor diye düşünüyorum. İthal edemiyor ya da yurtdışından çok kısıtlı geliyor.” ifadelerini sözlerine ekledi. Diğer taraftan da hammadde, elektrik, doğalgaz, ambalaj ve lojistik gibi üretim maliyetlerindeki artış ilaç satışlarını etkiliyor.

Tüm Eczacı Kooperatifleri Birliği Başkanı Sait Yücel verdiği demeçte, mevcut sistemde depolarda tüm ilaçların kayıt aldığında olduğunu ve istek doğrultusunda sistemden kontrol edilebildiğini ifade etti. Yücel’e göre, ilaç sorununun temelinde yılda bir kez belirlenen sabit kur ve güncel kur arasındaki makas yer alıyor. 2021 aralık ayı ortalaması dikkate alındığında, Euro/TL paritesi ilaç fiyatlarında Şubat ayında belirlenen sabitlenmiş kurun yaklaşık %235 üzerinde seyrediyor.


Yayın Tarihi:   23 Aralık 2021 Son Güncelleme:   11 Ocak 2022