Zaman Tüneli
12'
İstanbul'un Vazgeçemediği Köpekleri: Osmanlı'dan Günümüze Sokak Köpekleri Düzenlemeleri
PolitikaToplum
İlk yayın :
31 Temmuz 2024
Hayvanların sokaklardaki varlığı toplumumuz açısından yeni bir olgu değil. Sokak köpekleri, Türkiye'nin kent yaşamında her zaman önemli bir yer tutan ve halkın duyarlılığı sayesinde onların korunması için çaba gösterilen, Osmanlı İmparatorluğu döneminden bu yana varlığını sürdüren bir kültür öğesi.
Osmanlı döneminde sokak köpekleri kent yaşamı içerisinde önemli bir rol oynuyordu. Sokaklardaki artık yemekleri yemeleri bir yana, her köpek grubunun mahalle mahalle yerleşmesi ve bulundukları mahalleleri korumaları ve güvenliği sağlamaları, mahalle sakinlerinin de köpeklerle yakın bağ kurmalarını sağlıyordu.
Sokak köpekleri Osmanlı’da toplumla iç içe yaşasa da modernleşme için örnek alınan ülkelerdeki kentlerde köpeklere yer yoktu. Tabii ki bu paralelde sokak köpekleriyle ilgili belli kararlar ve düzenlemeler getirildi. Alınan kararlara halkın tepkisi ise genellikle olumsuz olmuştu. Cumhuriyet döneminde de devam eden modernleşme ve kentleşme çabalarına rağmen, sokak köpekleriyle ilgili alınan radikal kararlar halk tarafından hiçbir zaman benimsenmedi.
Son yıllarda ise hayvan hakları bilincinin artmasıyla birlikte, sokak köpeklerine yönelik uygulamalara karşı tepkiler daha organize ve etkili bir şekilde dile getirilmeye başlandı. Sosyal medya ve sivil toplum kuruluşlarının etkisiyle, sokak hayvanlarının haklarının korunması için çeşitli kampanyalar düzenlenmekte ve bu kampanyalar geniş kitlelere ulaşmakta.
Bu konuda şu içeriği faydalı bulabilirsin
17. Yüzyıl
I. Ahmed Dönemi
Sokak köpeklerine yönelik ilk toplama kararı I. Ahmed’in sadrazamlarından Nasuh Paşa döneminde gerçekleşmiş. Köpekleri öldürmek yerine toplatılarak kayıklarla (o dönemde şehrin dışı sayılan) Üsküdar’a gönderme kararı alınmış. Fakat bu karar gerek halk tarafından gerekse o dönem
19. Yüzyıl Başı
II. Mahmud Dönemi
Osmanlı modernleşmesine ve Tanzimat’a öncülük eden II. Mahmud döneminde bir İngiliz vatandaşının sokak köpekleri tarafından saldırıya uğraması, diplomatik krize neden olmuş. Bunun üzerine sokak köpeklerinin toplatılıp bir adaya bırakılması kararı alınmış ancak halkın şiddetli t
19. Yüzyıl Sonu
Abdülaziz Dönemi
19. yüzyılın sonlarına doğru Sultan Abdülaziz döneminde Osmanlı'da sokak köpekleriyle ilgili sorunlar yeniden gündeme gelmiş. Halkın tepkilerine rağmen köpekler toplatılarak Marmara Denizi'nde bulunan ıssız bir adaya bırakılmış. Hadiseden kısa bir süre sonra İstanbul’da bir büyük yangın çıkması, halk tarafından Allah’ın köpeklerin sürülmesine karşı
1910
Hayırsızada Vakası
Batı ile sosyal iletişimin arttığı Osmanlı’nın son döneminde İstanbul’daki sokak köpeklerinin varlığı Batılı seyyahları ve Avrupa’da bulunmuş Türkleri rahatsız etmeye başlamış. Batılı fikirlerin güçlendiği ve “Batılılar gibi yaşama” taleplerinin bu dönemde köpek varlığı İstanbul’da şikayet konusu olmuş. Batıcı ve modernleşme yanlısı İttihad ve Tera
1926
Islahı Hayvanat Kanunu
Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte, modernleşme ve kentleşme politikaları kapsamında sokak hayvanlarıyla ilgili yeni düzenlemeler yapılmaya başlanmıştı. 1926 yılında çıkarılan Islahı Hayvanat Kanunu ile Cumhuriyet döneminde hayvanlarl
1930
Belediye ve Hıfzıssıhha Kanunları
1930 yılında yerel yönetimlerle ilgili Belediye Kanunu kapsamında, sokak hayvanlarıyla ilgili bazı düzenlemeler de belediyelerin yetki alanına bırakıldı. Aynı yıl çıkan Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile de hayvanlarla ilgili düzenlemel
1932
2123 Sayılı Genelge
13 Haziran 1932 tarihinde Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı) tarafından yayımlanan genelgede birçok ilde kuduz köpek ısırması vakalarının görülmesi ve vaka sayısının birçok bölgede artarak devam etmesi üzerine toplum sağlığını gözetmek amaçlı 2123 sayılı Genelg
2004
5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu
2004 yılında Avrupa Birliği’ne tam üyelik yolunda birçok alanda uyum yasaları yürürlüğe girdi. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu da AB uyum yasaları çerçevesinde sokak hayvanlarının korunmasına yönelik önemli bir adım oldu. Bu kanunla birlikte, s