Video Ağrı’da Yaşanan Bir Ayı Saldırısını mı Gösteriyor?

Sosyal medyada sıkça yapılan dezenformasyon örneklerinden birisi de Çin gibi kapalı toplumlardan alınan video ya da fotoğrafların bağlamından koparılarak yeni bir hikaye ile paylaşılmasıdır. Söz konusu iddia da but türden iddialara örnek olarak verilebilir.

İddiayı araştırmak için tersine görsel arama yöntemini kullanmak gerekiyor. Videodan alınan bir kare tersine görsel arama metoduyla aratıldığı zaman Çin devlet televizyonu CCTV’nin küresel çapta yayın yapan kanalı CGTN’de yayınlanan bir habere ulaşılabiliyor. 8 Şubat 2024’te yayınlanan haberde ayıların Çin’in Kuzeybatısında çobanların evlerine saldırdığı ancak henüz bir çözüm üretilmediğinden bahsediliyor. Haberin bir bölümünde ise ‘Çin sosyal medya platformu Douyin'de yer alan bir videonun ekran görüntüsünde, bir ayının insanları kovaladığı görülüyor. /CGTN’ ifadesiyle söz konusu iddiadaki videodan alınan bir ekran görüntüsü yer alıyor.

Bu ekran görüntüsü Baidu’da aratıldığında Douyin’de videonun 28 Mayıs 2023’te yüklenmiş bir kopyasına ulaşılabiliyor. Videonun başlığında ise ‘Gerçek hayattan bir "Boonie Ayıları" sahnesi, Sincan'daki bir çobanın bahçesinde yaşandı ve polis memurları ayıyı dağlara geri "davet etmek" için altı saat harcadı.’ ifadeleri yer alıyor. 

Çince, ‘Sincan Ayı Çoban’ kelime grubunun bir çevirisi olan ‘新疆熊牧人’ Google’da aratıldığında söz konusu olay ile ilgili bir habere ulaşılabiliyor. Haberde ‘Sincan'ın Hejing ilçesinde bir çobanın evinde gerçek bir "Ayı Görüntülenmesi" meydana geldi.’ ifadesi yer alıyor. Haberin devamında ise ‘Olay yerinde cep telefonuyla çekilen görüntülerde, boz ayının polisin kurtarmaya geldiğini görünce aniden çobanın ağılından çatıya tırmanıp polis memurlarının peşinden koştuğu görülüyor. Bir polis memuru ayı tarafından neredeyse yaralanıyordu.’ ifadeleri bulunuyor.

Paylaşılan fotoğraftaki yeşil çatı ile videodaki yeşil çatı birbiriyle uyum gösteriyor. Aynı ifadeler Baidu’da aratıldığında Hejing İlçe Halk Hükümeti’nin resmi sayfasında da olay yer verildiği anlaşılıyor. Resmi yazıda bir çobanın bahçesine giren bir ayının 6 saatlik yoğun uğraş sonucunda bahçeden çıkarıldığı ifade ediliyor.