Bir X hesabı tarafından yapılan paylaşımda, videonun Atatürk'e yönelik suikast girişiminin ardından 21 Ekim 1935'te Ankara Ulus Meydanı'ndaki protestoyu gösterdiği iddia edildi.
İddia DOĞRU
Kültür ve Turizm Bakanlığının film arşivinde, Atatürk'e yönelik suikast girişimi haberlerinin ardından Ankara'da düzenlenen mitinge ait 1935 tarihli görüntüler bulunuyor.
Dönemin gazetelerine göre mitinge yaklaşık 50 bin kişi katıldı. Ancak paylaşımda belirtilen 21 Ekim tarihi yanlış. Miting 22 Ekim 1935'te düzenlendi.
Görüntüler 22 Ekim 1935'te Düzenlenen Mitinge Ait
Sosyal medyada paylaşılan bir videonun, 1935’te Atatürk’e yönelik suikast girişimi sonrası düzenlenen bir protestoyu gösterdiği iddia edildi. Atatürk'e yönelik suikast girişimi denildiğinde akla ilk olarak 1926'da İzmir'de ortaya çıkarılan plan geliyor. Bu sebeple 1935 yılındaki protesto ilk bakışta şüpheli gelebilir. Fakat 1935 yılında da Atatürk'e yönelik bir suikast hazırlığı iddiası gündeme gelmişti.
Dönemin İngiltere Büyükelçisi Percy Loraine'in Türk yetkililere Ürdün'de bir suikast planlandığı bilgisini iletmesiyle başlatılan soruşturmada, Suriye üzerinden Türkiye'ye giren Yahya adlı bir kişi Kahramanmaraş'ta yakalandı. Soruşturma kapsamında Çerkez Ethem ve kardeşlerinin planın arkasında olduğu, Urfa Milletvekili Ali Saip Ursavaş'ın da kendileriyle işbirliği yaptığı ileri sürüldü.
Ekim 1935'te basına yansıyan suikast haberleri, Türkiye'nin farklı şehirlerinde protestolara yol açtı. 1936 yılında görülen davada ise suçlamaları destekleyecek yeterli delile ulaşılamaması üzerine sanıkların beraatine karar verildi. Olayın ayrıntıları, dönemi inceleyen akademik çalışmalardayer alıyor.
Sosyal medyada paylaşılan videonun aslı Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğünün Film Mirasım arşivinde bulunabiliyor. 7 dakika 51 saniye uzunluğundaki kayıt, “Atatürk'e Suikast Teşebbüsü Sonrası Düzenlenen Miting” başlığıyla arşive yer alıyor. Bakanlık, görüntülerin 22 Ekim 1935 tarihinde Ankara Ulus'ta gerçekleştirilen mitinge ait olduğunu belirtiyor.
Dönemin gazeteleri de mitingin tarihini ve katılımcı sayısını doğruluyor. 22 Ekim 1935 tarihli Ulus gazetesi, “Bugün Tel'in Mitingi Yapılacak” başlığıyla Hâkimiyet-i Milliye Meydanı'nda saat 11.30'da bir toplantı düzenleneceğini duyurmuştu.
23 Ekim tarihli Ulus gazetesinde ise bir önceki gün düzenlenen miting ayrıntılarıyla anlatılıyor. Haberde yaklaşık 50 bin kişinin Atatürk Anıtı çevresinde toplandığı, kalabalığın Anafartalar ve Çankırı caddelerine kadar uzandığı belirtiliyor.
Dolayısıyla paylaşımda anlatılan miting ve katılımcı sayısı tarihi kaynaklarla doğrulanabiliyor fakat mitingin tarihi bir gün hatalı aktarılmış.
Sonuç olarak;
Videonun 1935'te Atatürk'e yönelik suikast girişimi protestosunu gösterdiği iddiası doğru.