Yazar:
Gül Hür
Katkıda Bulunanlar:
Bilgehan Bilge
İddia şöyle;

Bir X kullanıcısı tarafından 4 Mart 2026 tarihinde yapılan paylaşımda yer alan videonun Sudan ordusunun komutanının İran’a destek açıklamasını gösterdiği iddia edildi

İddia YANLIŞ
Sudan’da ordu komutanı denildiğinde genellikle Sudan Silahlı Kuvvetleri’nin (SAF) başkomutanı ve ülkenin fiili lideri olan Abdülfettah el-Burhan kastediliyor.
Videoda konuşan kişi Sudan ordusunun komutanı değil, Sudanlı İslamcı bir isim olan El-Naci Abdullah.
Konuşma, Sudan ordusuna bağlı olmayan ancak savaşta orduyla birlikte hareket eden radikal İslamcı milis oluşumu El-Bera bin Malik Tugayı ile bağlantılı bir etkinlikte yapılmış.
Videodaki Kişi Sudanlı İslamcı Bir İsim Olan El-Naci Abdullah
28 Şubat 2026’da İsrail ve ABD’nın ortak harekatıyla İran’a yönelik olarak başlayan savaşla birlikte sosyal medyada savaşla ilişkilendirilen çok sayıda video ve açıklama dolaşıma girdi. Bu paylaşımlardan birinde, 29 saniyelik bir video ile birlikte Sudan ordusu komutanının İran’a kara işgali durumunda asker göndermeye hazır olduklarını açıkladığı öne sürülüyor. Paylaşımda Sudan’ın İran’ı savunmaya hazır olduğu ve “düşman kara birlikleri konuşlandırırsa Sudan güçlerinin savaşa katılacağı” iddia ediliyor.
Füze ve İHA saldırılarının ardından Sudan Dışişleri Bakanlığı, İran’ın Umman’daki Duqm limanına yönelik saldırısını ve Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Kuveyt ile Ürdün’e yaptığı saldırıları yasadışı olarak nitelendirip kınamıştı. Bu nedenle Sudan’ın İran’a böyle bir destek mesajı yayınladığı iddiası kullanıcılar tarafından şaşkınlıkla karşılanmış. Bu iddianın doğruluğundan emin olmak için öncelikle Sudan’a dair bazı bilgileri gözden geçirmekte fayda var.
Sudan’da “ordu komutanı” denildiğinde genellikle Sudan Silahlı Kuvvetleri’nin (SAF) başkomutanı kastediliyor. Bu görev aynı zamanda ülkenin fiili lideri konumundaki Geçiş Egemenlik Konseyi Başkanı Abdülfettah el-Burhan tarafından yürütülüyor. El-Burhan 2021’deki darbenin ardından Sudan’da iktidarı elinde tutan isim ve ordunun en üst düzey komutanı olarak kabul ediliyor. Öte yandan Sudan’daki güvenlik yapısı tek bir ordudan ibaret değil. Ülkede Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) adlı, Muhammed Hamdan Dağalo (Hemedti) tarafından yönetilen ayrı bir paramiliter güç bulunuyor ve bu yapı 2023’ten beri Sudan ordusuyla savaş halinde. Bu nedenle “Sudan ordusu komutanı” ifadesi genellikle El-Burhan’ı ifade etse de, ülkedeki silahlı güçlerin tamamını temsil eden tek bir komuta yapısından söz etmek mümkün değil.
Sudan’ın askeri ve siyasi durumuna dair bu temel bilgilerden sonra, videoda tam olarak ne söylendiğine bakmak faydalı. Videodaki konuşma Sudan aksanıyla Arapça yapılmış. Konuşmanın transkripti için Gemini’a başvurulduğunda videoda şu ifadelerin geçtiği anlaşılıyor:
(00:00 - 00:02) Kalabalık: Allah en büyüktür! 
(00:02 - 00:09) Konuşmacı: İran'daki kardeşlerimize diyoruz ki... Eğer Amerikalılar ve Siyonistler İran'a kara birlikleri indirirse (işgal ederse), vallahi biz... 
(00:09 - 00:13) Kalabalık: Allah en büyüktür! Allah en büyüktür! 
(00:13 - 00:28) Konuşmacı: Biz bu sözü bu gece herkesin önünde (açıkça) söylüyoruz. Bunu bu gece alenen söylüyoruz. Eğer Amerikalılar, Siyonistler ve Masonlar İran'daki kardeşlerimize pusu kurar (göz diker) ve kara birlikleri indirirlerse... Vallahi biz tüm bu taburlarımızı oraya sevk ederiz (göndeririz). 
(00:28) Kalabalık: (Tekbir getiriyor ve tezahürat yapıyor)
Videonun üzerinde yer alan “Alibk3” filigranı da görüntünün hangi hesaptan yayıldığını gösteriyor. Telegram hesabının açıklamasında “Ortadoğu ve dünya genelindeki olayların kapsamlı haber kapsamı, takibi ve analizi” ifadeleri yer alıyor. Bu hesap, aynı videoyu “Sudan ordusu komutanı: İran’ı savunmaya hazırız ve düşmanlar kara birlikleri göndermeye karar verirse, taburlarımızı onlarla savaşmak üzere göndereceğiz.” notuyla paylaşmış.

Medya ve açık kaynak taraması yapıldığında, videodaki ifadelerin Sudan ordusunun resmî bir açıklamasına değil Sudanlı İslamcı bir figürün konuşmasına ait olduğu görülüyor. Mart 2026’da bazı bölgesel medya kuruluşlarında yer alan haberlere göre videodaki konuşma, Sudanlı İslamcı isim El-Naci Abdullah (الناجي عبد الله) tarafından bir iftar programı sırasında yapılmış. Haberlere göre Abdullah konuşmasında kalabalığa hitap ederek “Amerikalılar ve Siyonistler İran’a kara birlikleri indirirse vallahi biz tüm taburlarımızı oraya göndeririz.” ifadelerini kullanıyor ve İran’a destek vereceklerini açıkça dile getiriyor. Aynı konuşmada Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kurumları tanımadıklarını, silah ve insansız hava araçlarına sahip olduklarını da vurguluyor.

Videodaki kişi, El-Naci Abdullah (Kaynak: https://www.sabah-news.com/12113/) 

Açık kaynak raporları ise El-Naci Abdullah’ın Sudan’daki İslamcı El-Bera bin Malik Tugayı ile bağlantılı olduğunu gösteriyor. Uzman raporlarında tugayın Sudan iç savaşında Sudan ordusuyla birlikte savaşan ancak kendi ideolojik ve örgütsel yapısına sahip bir milis oluşumu olduğu belirtiliyor. ABD Hazine Bakanlığı’nın 2025 yılında yayımladığı yaptırım kararında da El-Bera bin Malik Tugayı’nın on binlerce savaşçıdan oluştuğu ve İran’ın Devrim Muhafızları tarafından silah ve eğitim desteği aldığı ifade ediliyor. 
Bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde videodaki konuşmanın Sudan ordusunun resmi bir açıklaması olmadığı anlaşılıyor. Görüntüler, Sudan’daki İslamcı milis gruplardan biriyle bağlantılı bir isim tarafından yapılan konuşmayı gösteriyor. Dolayısıyla videonun “Sudan ordusu komutanı İran’a asker göndereceklerini açıkladı” şeklinde paylaşılması, konuşmanın bağlamını ve kaynağını yanlış yansıtan bir yorum niteliği taşıyor.

Sonuç olarak;

Videonun Sudan ordusunun komutanının İran’a destek açıklamasını gösterdiği iddiası yanlış.