Görsel Namibya’da Bulunan Bom Jesus Adlı Geminin Enkazını mı Gösteriyor?

Namibya kıyılarında bulunan Bom Jesus ve Eduard Bohlen, aynı coğrafyada yer alsalar da farklı dönemlerin izlerini taşıyan iki çarpıcı gemi batığı. 1533’te Portekiz’e ait bir ticaret gemisi olan Bom Jesus, Elmas Kıyısı’nda yapılan madencilik çalışmaları sırasında tesadüfen ortaya çıkarıldı. Bulunduğu zaman içindeki altın ve gümüş sikkeler, fildişleri ve ticari yükle erken küresel ticaretin somut bir kanıtı olarak büyük ilgi uyandırmıştı. Eduard Bohlen ise 1909’da yoğun sis nedeniyle karaya oturmuş bir Alman kargo gemisi. Zamanla kıyı çizgisinin değişmesi ve çölleşme sonucu denizden kilometrelerce içeride kalmasıyla dikkat çekiyor.

İddia ise “Namib Çölü'nde 500 yıllık bir batık olan Bom Jesus gemisi keşfedildi. Geminin içinde 100'den fazla fil dişi, 2.000 bakır külçesi ve 13 milyon dolar değerinde İspanyol ve Portekiz altın sikkeleri bulundu.” cümlesi ile haberleştirilerek sunuluyor. Açıklamanın altında ise yarısı kumlar altında gömülü bir geminin 2 adet fotoğrafı bulunuyor.

Yapılan araştırmada Bom Jesus adlı geminin enkazına ait görüntülere ulaşılsa da, bu görüntüler iddiadaki görselle örtüşmüyor. Bom Jesus’a ait kalıntılar, yer üstünde bütün hâliyle görülebilen bir gemiden ziyade, arkeolojik bir kazı alanı içinde ortaya çıkarılmış durumda. 

Araştırma bu bulgular doğrultusunda derinleştirildiğinde, iddiada yer alan enkazın Eduard Bohlen gemisine ait olduğu anlaşılıyor. 19. yüzyılın sonlarında Avrupa–Batı Afrika hattında posta, yolcu ve yük taşımacılığı yapan buharlı bir ticaret gemisi olan Eduard Bohlen, yoğun sis nedeniyle 5 Eylül 1909’da Namibya kıyılarında karaya oturdu. Zaman içinde kıyı çizgisinin değişmesiyle gemi bugün denizden yüzlerce metre içeride kaldı. Bu nedenle enkaz, hem bölgenin değişken kıyı coğrafyasını hem de dönemin deniz ticaretini somut biçimde yansıtan bir örnek olarak anılıyor. Ayrıca enkazda görülen iskelet yapısı, dönemin Portekiz gemileriyle de örtüşmüyor.

Buna karşılık Bom Jesus, 16. yüzyıldaki Portekiz–Hindistan ticaret sisteminin okyanus aşırı işleyişini temsil eden büyük ölçekli bir ticaret gemisiydi. Avrupa’dan Hindistan’a uzanan rotada altın, bakır, fildişi ve günlük kullanım eşyaları taşıyan geminin enkazı 2008 yılında bulundu. Yapılan kazılarda, büyük miktarda bakır külçe, altın sikke ve yaklaşık 100 adet fildişinin ortaya çıkarılması, Bom Jesus’un erken küresel ticaretteki merkezi rolünü açık biçimde ortaya koydu.