Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
GÜNDEMDE
Okuma Süresi    6 Dakika
Konu : Sağlık

En Çok Aşı Uygulayan Ülkeler Arasında Birinci Sırada İsrail Yer Alıyor

COVID-19 salgını başlamadan önce bilim insanları sağlık alanında küresel iş birliğinin salgınlara hazırlık ve mücadele için önemli olduğunu vurguluyordu. Küresel bir iş birliği ulusal güvenliği arttıracak, ekonomik refah seviyesini destekleyecek ve insan haklarını koruyacaktı. COVID-19 salgının başlamasıyla birlikte ise bu tür bir iş birliğinin sağlandığını söylemek zor.

Amerika Birleşik Devletleri, 31 Temmuz’da COVID-19 aşılarını güvence altına almak için ilaç şirketleri ile bugüne kadar ki en büyük anlaşmasını yaptı. Bu anlaşma, aşı milliyetçiliği ile ilgili endişeleri arttırdı. Aşı milliyetçiliği, üst orta gelirli ülkelerin yüksek oranda aşı depolayarak düşük gelirli ülkelerin paylarını satın alması olarak tanımlanıyor. Çin, Hindistan, İngiltere ve Avrupa Birliği gibi ülkeler de benzer stratejiler izliyor. Uzmanlara göre, aşı tedariğini korumak amacıyla uygulanan stratejiler, virüsün kontrol altına alınamamasına, ekonomik aktivitenin yavaşlamasına ve uluslararası iş birliğinin zarar görmesine sebep oluyor. Bu durum, küresel eşitsizliği çarpıcı şekilde yeniden gözler önüne seriyor.

Tarihsel olarak, sağlık diplomasisi, ciddi hastalıkların yaşandığı dönemlerde ilaçlara ve aşılara eşit erişim sağlamayı amaçlamasına rağmen pratikte başarılı olamadı. 2009 yılında gerçekleşen Domuz Gribi salgını bu başarısızlıklardan biriydi. Çiçek hastalığı, çocuk felci aşıları ve HIV/AIDS ilaçlarında düşük gelirli ülkeler, yüksek gelirli ülkelerde ilaçların her eve girecek kadar yaygınlaşmasının ardından ilaçları temin edebildi. Çin ve Hindistan gibi gelişmekte olan ülkeler kendi teknolojilerini kullanarak bu döngüden çıkmaya çalıştılar.

Uzman David Fidler’e göre, 2020 yılında tarih yine tekerrür ediyor. Aşı elde edecek kaynaklara sahip ülkeler, ihtiyaçlarını ve kapasitelerini küresel eşit erişim hedefine uygun şekilde kullanmadılar. Sivil toplum örgütleri aşıya eşit erişim sağlamak için “COVID-19 Vaccines Global Access (COVAX)” projesi başlatsalar da destek kısıtlı kaldı. Yüksek gelirli ülkeler 4 milyar, üst-orta gelirli ülkeler 1 milyar ve alt-orta gelirli ülkeler 1,7 milyardan fazla doz satın aldı. Düşük gelirli ülkelerde ise doğrudan yapılan anlaşma bulunmuyor. Bu ülkelerin tamamen COVAX’ın kapsamına dahil olacağı düşünülüyor. Dünya sağlık Örgütü Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus 18 ocak 2021 tarihinde yaptığı açıklamada, COVID-19’a karşı 49 yüksek gelirli ülkede 39 milyon doz aşı yapıldığını, düşük gelirli ülkelerden birine ise sadece 25 doz aşı verildiğini söyledi. Aşıların paylaşılmasında aşı milliyetçiliği yapıldığı ve korkunç bir ahlaki başarısızlığın eşiğinde olunduğunun uyarısında bulundu.

Türkiye'de Aşı Uygulaması Başladı

Türkiye'de, 14 Ocak 2021 tarihi itibarıyla Çin şirketi Sinovac'ın geliştirdiği COVID-19 aşısı CoronaVac uygulanmaya başlandı. 13 Ocak 2021 tarihinde Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'dan CoronaVac aşısına acil kullanım onayı aldı. CoronaVac aşısı, canlı yayında ilk kez Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ve bilim kurulu üyelerine uygulandı

Aşı kampanyasında öncelik sağlık çalışanlarına verildi. Risk sıralamasına göre yapılacak uygulama şu şekilde sıralanabilir: 

• Sağlık kurumlarında çalışanlar ve huzurevinde kalan kişiler 

• Asker, polis, jandarma, adli personel, cezaevinde kalan kişiler ve çalışanlar 

• 65 yaş ve üzeri vatandaşlar

Bu gruplardan sonraki aşı önceliği kronik rahatsızlık ve yaş gibi faktörlere bağlı olarak belirlenecek. 

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca resmi Twitter hesabından yaptığı açıklamada, CoronaVac 1. doz aşısı olan sağlık çalışanı sayısının 100 bini geçtiğini duyurdu. İlk etapta günde ortalama 400 ila 500 bin arasında COVID-19 aşı uygulaması yapılması planlanıyor. Sağlık çalışanlarının çoğunun aşılandığını açıklayan Koca, aşı programının 1. aşama 2. adımının bir diğer grubu olan 90 yaş ve üzeri kişilerin evlerinde; huzurevleri, yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde aşılama uygulamasının başladığını açıkladı. Sağlık Bakanı Koca, CoronaVac aşısının bilim kurulunun tavsiyesi ile 85 yaş ve üzeri insanlara evlerinde uygulanacağı sosyal medya hesabında paylaştı. 27 Ocak 2021 itibarıyla aşılanan kişi sayısı 1 milyon 400 bini geçti.

27 Ocak 2021 itibarıyla 2019 TÜİK nüfus verilerini göre, en yüksek nüfus ile ilk sırada İstanbul yer alıyor. İstanbul'da 256 bin 148 kişi aşılandı. Ankara'da 142 bin 185 kişi aşılanırken İzmir'de 88 bin 377 kişiye aşı uygulaması yapıldı. Bursa'da 45 bin 498 kişi aşı oldu. Antalya ise 47 bin 564 kişi aşılandı

2020 yılının son günlerinde bazı ülkeler aşı uygulamalarına başlamıştı. Listenin en başında gelen İsrail aşılamaya Pfizer-BioNTech aşısı ile 19 Aralık 2020 tarihinde başladı. 27 Ocak 2021 tarihi itibarıyla her 100 kişiden 46,71'ini aşıladı. Yani, nüfusunun 4 milyon 43 binden fazlasını aşıladı. İkinci sırada ise Birleşik Arap Emirlikleri yer alıyor. Çin'de üretilen Sinopharm aşısını uygulayan Birleşik Arap Emirlikleri, şu ana kadar nüfusunun yaklaşık bir 2 milyon 600 binden fazlasını aşıladı. Birleşik Krallık'da, her 100 kişiden 10,79'una Pfizer-BioNTech COVID-19 aşısı uygulandı. Yani, 7 milyon 300 binden fazla kişi aşılandı. Dördüncü sırada yer alan Bahreyn'de ise yaklaşık olarak 144 binden fazla kişiye Sinopharm aşısı uyguladı. Beşinci sırada da salgından geçtiğimiz aylarda en çok etkilenen ülkelerden biri olan ABD yer alıyor. ABD, şu ana kadar her 100 kişiden 7,11'ine COVID-19 aşısı uyguladı. Sekizinci sırada yer alan Türkiye'de ise her 100 kişiden 1,67'sine Sinovac tarafından üretilen CoronaVac COVID-19 aşısı uygulandı. 

Yayın Tarihi:   18 Aralık 2020 Son Güncelleme:   27 Ocak 2021