Video Genetiği Değiştirilmiş Bir Sivrisineği mi Gösteriyor?

Genetiği değiştirilmiş sivrisineklerin sıtma, dang humması, Zika ve benzeri sivrisinek kaynaklı hastalıkların yayılımını azaltmak için yürütülen çalışmalarda kullanımı uzun süredir tartışılıyor. Bill Gates’in adının bu iddialarda sık sık geçmesinin nedeni ise Bill & Melinda Gates Foundation’ın, sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadele eden bazı araştırma projelerini desteklemesi. Bu projeler arasında sivrisinek popülasyonlarını azaltmayı ya da hastalık taşıma kapasitesini düşürmeyi hedefleyen çalışmalar var.

Sosyal medyada bir video, Bill Gates’in genetiği değiştirilmiş sivrisineklerini gösterdiği iddiası ile paylaşılmış. Videoda bir kişinin elindeki küçük, yeşil renkli bir böceğin kanatlarını açtığı ve canlının gövdesinde 36 ya da 18’e benzetilen koyu işaretler bulunduğu görülüyor. Paylaşımlarda bu işaretler bir seri numarası ya da kod gibi sunulsa da görüntüdeki böcek bir sivrisinek değil.

Reuters’ın 2023 yılında aynı videoyu doğrulamak için ulaştığı Smithsonian Ulusal Doğa Tarihi Müzesi Entomoloji Bölümü’nden Dr. Floyd Shockley, videodaki böceğin Avrupa huş yaprak biti olarak da bilinen Euceraphis punctipennis olduğunu belirtiyor. Shockley’e göre bu türün yetişkin kanatlı formunda karın bölgesinin üst kısmında iki koyu pigment görülebiliyor. Bu lekeler 18 ya da 36 sayıları gibi algılanabiliyor. 

AP’nin aynı video hakkında yayımladığı doğrulamada da uzmanlar, görüntüdeki canlının sivrisinek olmadığını söylüyor. Notre Dame Üniversitesi’nden biyoloji profesörü Nora Besansky, sivrisineklerde bir çift kanat bulunduğunu, videodaki canlıda ise iki çift kanat görüldüğünü aktarıyor. Rutgers Üniversitesi Entomoloji Bölümü’nden Dina Fonseca ise videodaki canlıda sivrisineklerin kan emmek için kullandığı iğne benzeri hortumun bulunmadığını belirtiyor. Ayrıca canlının yeşil, dikdörtgene yakın gövde yapısı da sivrisinek değil yaprak biti olduğunu gösteriyor.

Euceraphis punctipennis için yapılan görsel aramalarda ulaşılan örnekler de videodaki canlıyla örtüşüyor. Bu türde gövdenin alt kısmında koyu pigment alanları bulunuyor ve bu lekeler bazı açılardan sayı gibi görünebiliyor. Yani videoda 36 ya da 18’e benzetilen işaret, canlıya sonradan eklenmiş bir kod ya da seri numarası değil, yaprak bitinin doğal görünümünün bir parçası.