Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!

Dünya Sağlık Örgütü’nün yaptığı araştırmaya göre cinayetlerin %85’i, tecavüzlerin %50’si, şiddet olaylarının %50’si, trafik kazalarının %60’nın, kadına şiddet olaylarının %70’nin nedeni alkoldür.

Yanlış
Bu iddia 16 Nisan 2021 tarihinden itibaren yayılmaya başladı.
İddianın yayıldığı mecra : Instagram
Okuma Süresi    5 Dakika

Dünya Sağlık Örgütü’nün Yaptığı Araştırmaya Göre Cinayet, Şiddet, Tecavüz, Trafik Kazalarının Sebebinin Alkol Olduğu İddiası

Bir Instagram sayfası tarafından 28 Nisan 2021 tarihinde yapılan paylaşımda Dünya Sağlık Örgütü’nün yaptığı araştırmaya göre cinayetlerin %85’i, tecavüzlerin %50’si, şiddet olaylarının %50’si, trafik kazalarının %60’nın, kadına şiddet olaylarının %70’nin nedeni alkol olduğu iddia edildi.

Paylaşımda geçen metin şu şekilde:

  Dünya Sağlık Örgütü’nün aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 30 ülkede yapılan araştırmaya göre, cinayetlerin %85, tecavüzlerin %50, şiddet olaylarının %50 trafik kazalarının %60, kadına şiddet olaylarının %70 oranında en etkili unsuru veya sebebi alkoldür.

Dünya Sağlık Örgütü Böyle Bir Rapor Yayınladı mı?

Paylaşımdaki veriler arama motorunda arattırıldığında bu iddianın ilk paylaşıldığı yerin Yeşilay’ın internet sitesi olduğu anlaşılıyor. 30 Aralık 2015 tarihinde Yeşilay yılbaşı öncesinde alkol uyarısında bulunduğu bir yazı yayınlamış. Yayınlanan yazıda, “Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 30 ülkede yaptığı araştırmaya göre, dünyada cinayetlerin yüzde 85'i, tecavüz ve şiddet olaylarının yüzde 50'si, ölümcül trafik kazalarının yüzde 60'ı ve aile içi kavga ve geçimsizliklerin yüzde 70'i alkol kullanımından kaynaklanıyor.” bilgisine yer verilmiş. Metin içinde 30 ülkede Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan bir araştırma olması dışında başka bir referans kaynağı gösterilmemiş. Sosyal medyada pek çok kez paylaşılan iddia bu kaynaktan yayılmış.

photo_1

Bu paylaşımda ilk bakışta dikkat çeken nokta iddiaya konu olan yüzdelik oranların oldukça yüksek ve yuvarlanmış sayılar olarak verilmesi ve alkol kullanımıyla söz konusu edilen kötü sonuçlar arasında net bir nedenselliğe atıfta bulunması. Bu yüzdelik oranların geçerli olması durumunda dünyadaki birçok alkol kullanımının caydırıcılığı konusunda hassasiyeti olan organizasyonların bu yüzdeleri kullanması beklenebilir. Örneğin ABD’nin en önemli alkolizm ile mücadele kuruluşlarından “The National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism” alkol tüketimi ve onun etkileriyle ile ilgili yayınlandığı son verilerde böylesine net veriler paylaşmamış. Kurum alkol tüketimi ve sosyal sonuçları ile ilgili veriler için Dünya Sağlık Örgütü’nü referans olarak göstermiş. Dünya Sağlık Örgütü’nün “Alkol” başlığı altındaki anahtar verilere bakıldığında da bu tür net bulgular bulunmuyor.

Paylaşımdaki referans ip ucunu kullanarak Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayınlanmış çalışmaları araştırıldığında da 2015 yılına ait tek yayın çıkıyor ve bu yayında iddia edilen veriler bulunmuyor.

photo_2

Dünya Sağlık Örgütü’nün yayınları arasında alkol tüketiminin sosyal maliyetleri konusuna atıfta bulunan ve tarihi yakın tek rapor 2014 yılında yayınlanmış “Global Status Report on Alcohol and Health” raporu. Bu raporda da iddia edilen veriler bulunmuyor. Raporda geniş bir yelpazede alkol tüketiminin şiddet ve trafik kazaları gibi çeşitli durumlarda risk faktörü olabileceği farklı araştırmalarla gösterilmiş. Zararlı alkol kullanımının toplumlarda hastalıklara, sosyal ve ekonomik yüke neden olduğu ve alkol tüketiminin dünya genelinde her yıl 3 milyon ölüme ve milyonlarca insanın sağlığını negatif etkilediği vurgulanmış.

photo_3

En günceli 2018’de yayınlanan “Global Status Report on Alcohol and Health” raporunda alkol tüketiminin etkileri başlığında yaralanmalar, trafik kazaları, şiddet ve cinayet gibi sosyal maliyetler sayılmış. Bu başlıklar altında da iddiada dile getirilen yüksek oranlar yer almıyor. Örneğin alkol kullanımı ve cinayet arasındaki ilişkiyi konu alan çalışmaların meta analizi sonucunda kurban ve saldırganların %48’inin cinayet sırasında alkol tüketmiş olduğu sonucuna varılmış.

İddia YANLIŞ

Bir Instagram sayfası tarafından yapılan paylaşımda Dünya Sağlık Örgütü’nün yaptığı araştırmaya göre cinayetlerin %85’i, tecavüzlerin %50’si, şiddet olaylarının %50’si, trafik kazalarının %60’nın, kadına şiddet olaylarının %70’nin nedeni alkol olduğu iddia edilmişti. İddia 2015 yılında Yeşilay’ın yılbaşı öncesi yayınladığı yazı aracılığı ile yayılmış. Dünya Sağlık Örgütü’nün raporları incelendiğinde 2015 yılında 30 ülkenin katıldığı bir araştırma yayınlamadığı görülüyor. Alkol tüketiminin sosyal maliyetlerini konu edinen 2014 tarihli “Global Status Report on Alcohol and Health” raporunda da iddiada dile getirilen oranlar bulunmuyor. Alkol tüketimi ile iddiada dile getirilen sosyal maliyetler arasındaki ilişkiyi araştıran birçok araştırma bulunsa da iddiada dile getirilen netlikte ve oranlarda geçerli bir araştırmaya rastlanmadı.

Sonuç olarak;

Dünya Sağlık Örgütü’nün yaptığı araştırmaya göre cinayetlerin %85’i, tecavüzlerin %50’si, şiddet olaylarının %50’si, trafik kazalarının %60’nın, kadına şiddet olaylarının %70’nin nedeni alkoldür iddiası yanlış.

Bu iddia kontrolüne dair itirazlarınız varsa bize ulaşabilirsiniz.
Yayın Tarihi:   29 Nisan 2021 Son Güncelleme:   3 Mayıs 2021