Doğruluğun Sesini Yükseltmek İçin Çalışan Doğruluk Payı’nın Sizin Desteğinize İhtiyacı Var

Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
GÜNDEM OLMUŞ BİR KONU
Okuma Süresi    11 Dakika
Konu : Eğitim

YÖK 2019 Üniversite İzleme ve Değerlendirme Raporu Yayınlandı!

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Türkiye’deki 172 üniversitenin 2018 verileri kullanarak üniversitelerin genel bir değerlendirmesinin yapıldığı bir rapor yayınladı. YÖK, sonraki dönemlerde her yıl bir önceki yıla ait verileri kapsayan bu tarz raporlar yayınlamayı planlıyor. Raporda 5 ana gösterge ve 45 alt gösterge yer alıyor. Bu 5 ana gösterge:

• Eğitim ve Öğretim
• Araştırma-Geliştirme, Proje ve Yayın
• Uluslararasılaşma
• Bütçe ve Finansman
• Topluma Hizmet ve Sosyal Sorumluluk.

2019’da 196 olan Yükseköğretim Kurumu Sayısı 2020’de 207’ye Ulaştı

2017-2018 yılında 69’u vakıf, 109’u devlet olmak üzere toplam 178 yükseköğretim kurumu aktif olarak faaliyet gösteriyordu. Bunlardan 173’ü üniversite, 5’i ise vakıf meslek yüksekokulu statüsündeydi. 2018-2019 döneminde ise üniversite sayısının 191’e yükselmesiyle birlikte aktif olarak faaliyette olan 196 yükseköğretim kurumu bulunuyordu. Bunların yanı sıra, YÖK Bilgi Yönetim Sistemi verilerine göre 16 Temmuz 2020 itibarıyla Türkiye’de 207 yükseköğretim kurumu faaliyet gösteriyor.

YÖKSİS raporuna göre, 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında 3 milyon 887 bin 682 örgün öğretim öğrencisi öğrenim görmekteydi. Bunların 3 milyon 305 bin 559’u devlet üniversitelerinde, 582 bin 123’ü ise vakıf üniversiteleri ve vakıf yüksek meslek okullarında eğitim almıştı. Bu dönemde devlet kurumlarında eğitim alanların oranı %85, vakıflarda eğitim alanların oranı ise %15 olmuştu. YÖK Bilgi Yönetim Sistemi’nin en güncel verilerine göre ise 2019-2020 yılında yaklaşık 4,5 milyon öğrenci lisans eğitimi aldı. 393,5 bin öğrenci vakıf üniversitelerinde öğrenim görmekteyken, açık öğretimde eğitim gören öğrenci sayıları hesaba katılmadığında vakıf üniversitelerinde okuyan lisans öğrencilerinin toplam öğrenciler içindeki oranı %16,1 oldu.

YÖKSİS’in yayınladığı rapora göre 2018 yılında istihdam edilen toplam öğretim elemanı sayısı 158 bin 20 olmuş. Üniversitelerde 2018 senesinde en fazla istihdam edilen öğretim elemanı grubu ise araştırma görevlileri, en az istihdam edilenler ise doçent unvanlı öğretim elemanlarıymış. Bilgi Yönetim Sistemi’nin en güncel verilerine göre ise toplam 2020 yılında istihdam edilen toplam öğretim elemanı sayısı 176.594. En çok istihdam edilen öğretim elemanı grupları da araştırma görevlisi, öğretim görevlisi ve doktor öğretim üyesi grupları. Bunun yanı sıra 2020 yılında Türkiye’de 28 bin 858 profesör görev yaparken bunların 4 bin 663’ü vakıf, 24 bin 195’i ise devlet üniversitelerinde görev yapıyor.

Eğitim ve Öğretim

2018 yılı YKS sonuçlarına göre 2018-2019 döneminde bölüm veya programlara yeni kayıt olan toplam öğrenci sayısının bölüm veya programların toplam kontenjanına oranına bakıldığında üniversitelerin genel doluluk oranının %82,9 olduğu görülüyor. Devlet üniversitelerinin doluluk oranı %87,1, vakıf üniversitelerinin doluluk oranı ise %75,6. Bunun yanı sıra, doluluk oranı %100 olan 8 üniversitenin tamamı devlet üniversitesi. Bu okullar: Abdullah Gül Üniversitesi, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, İzmir Demokrasi Üniversitesi ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi. Doluluk oranı %50’nin altında olan 5 üniversitenin de tamamı vakıf üniversitesi.

Doluluk oranı %50’nin altında olan 5 üniversitenin de tamamı vakıf üniversitesi.

Türkiye’deki Üniversiteler Dünya Sıralamasında Geriye Gidiyor

THE (Times Higher Education), QS ve ARWU dünya sıralamalarına göre ilk 1000’de 24, ilk 500’de ise 6 üniversite yer almış. Her iç sıralamada ilk 1000’de yer alan 7’si devlet, 2’si vakıf toplam 9 üniversite mevcut. Raporda yer alan sıralamalar 2018 yılına ait olduğundan sonraki senelerdeki sıralamaları da ekledik.

Sıralamalar incelendiğinde, 2018’de Türkiye’den en yüksek sıralamaya sahip okulların 2019 ve 2020’de her sıralamada gerilediği dikkat çekiyor. Örneğin 2018’de THE sıralamasında sıralaması 301-350 olan Koç Üniversitesi, 2020’de 501-600 sıralamasına gerilemiş. Benzer büyüklükte bir gerilemeyi Boğaziçi Üniversitesi de 2018’de 401-500 olan sıralamasından 2020’de 601-800 düşmesiyle yaşamış.

KPSS’de İstanbul Üniversitesi ALES’te Yeditepe Üniversitesi Başarılı

2018 yılında 162 üniversite en az bir programda KPSS’de ilk %10’luk dilime girmiş. 10 üniversitenin herhangi bir programı bu dilime giremezden, 103 üniversitenin ise en az 5 programı %10’luk dilimde yer almış. KPSS ve ALES’te ilk %10’luk dilime giren program sayısının en yüksek olduğu üniversiteler şu şekilde:

YÖK raporuna göre, 2018 yılında 135 üniversiteden toplam 7 bin 250 öğrenci doktora derecesi ile mezun olmuş. Bu üniversitelerin hepsi devlet olan 22’si 100 ve üzeri doktora mezunu vermiş. Doktora programlarından mezun olan öğrenci sayısının en yüksek olduğu üniversiteler ise: İstanbul Üniversitesi (534), Gazi Üniversitesi (464), Hacettepe Üniversitesi (411), Ankara Üniversitesi (379) ve Atatürk Üniversitesi (293).

Hacettepe Üniversitesi 161 Uluslararası Etkinlikle İlk Sırada

2018 yılında 154 üniversite tarafından düzenlenen uluslararası sempozyum, sanatsal sergi veya kongre sayısı toplamda 2.222 olmuş. Toplam 154 üniversite bu etkinlikleri düzenlerken, herhangi bir bilimsel veya sanatsal etkinlik düzenlemeyen üniversite sayısı ise 18. Bunun yanı sıra, uluslararası etkinlik sayısı ortalaması devlet için 16, vakıf için ise 12. Uluslararası etkinlik sayısının en yüksek olduğu üniversiteler ise Hacettepe Üniversitesi (161), Ege Üniversitesi (123), Koç Üniversitesi (113), İstanbul Üniversitesi (65) ve Kadir Has Üniversitesi (63). Teknokent veya TTO (Teknoloji Transfer Ofisi) projelerine katılan öğrenci sayısı ise en yüksek Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde.

Kayıt Olunan Program Dışında Ders Alınma Oranı Açısında Boğaziçi Üniversitesi İlk Sırada

2017-2018 yılında öğrencilerin kayıtlı oldukları programlar dışındaki fakülte içi veya fakülte dışı farklı programlardan aldıkları ders sayısının toplam ders sayısına oranı incelendiğinde bu oranın devlette %11,58, vakıfta ise %18,79 olduğu görülüyor. Kayıtlı olunan program dışından alınan ders oranının en yüksek olduğu üniversitelerde birinci sırada %54,5 ile Boğaziçi Üniversitesi yer alıyor.

Üniversitede huzur ve güvenin artırılması amacıyla akademik ve idari personel ile öğrencilere ait açılan disiplin soruşturması sayısı 2018 yılında 10 bin 202 olmuş. Açılan disiplin soruşturması dosya sayısı ortalaması devlette %84, vakıflarda ise %47.

Üniversitelerde Öğrenci Başına 7 Kitap Düşüyor

Üniversitelerde öğrenci başına düşen basılı kitap sayısı 7. Öğrenci başına 50 üzeri basılı kitap düşen biri devlet biri vakıf olmak üzere 2 üniversite mevcut. Öğrenci başına 1’den az kitap düşen üniversite sayısı ise 4. Bu sayının en yüksek olduğu üniversite öğrenci başına 90,82 kitap ile Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi oldu. Öğrenci başına kitap sayısının en düşük olduğu okullar ise İzmir Demokrasi Üniversitesi (0,4), Akdeniz Üniversitesi (0,83), Manisa Celal Bayar Üniversitesi (0,88), Giresun Üniversitesi (0,94) ve İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi (1,03). Bunun yanı sıra, öğrenci bağına düzen e-yayın sayısı ortalaması vakıf üniversitelerinde 209,3, devlette ise 57,4.

Uluslararası Endeksli Dergilerde Öğretim Üyesi Başına Düşen Yayın Sayısı 0.3

Yükseköğretim Kurulu mevzuatına göre ulusal hakemli dergi, editörü ve en az beş değişik üniversitenin öğretim üyelerinden oluşmuş danışma kurulu olan, bilimsel özgün araştırma makalelerini en az bir hakemin olumlu görüşünü alarak yayımlayan, üniversite kütüphanelerinden erişilebilir olan süreli bir dergi grubudur. Türkiye’de öğretim elemanı başına düşen ulusal hakemli dergilerde yayımlanmış yayın sayısı ortalama 0,055 olmuş. Bu oran devlette 0,064 olurken, vakıf üniversitelerinde ise 0,037. Bu sayının en yüksek olduğu üniversite 0,181 ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi.

Bunun yanı sıra, ulusal hakemli dergilerde yayımlanmış kurum adresli yayın sayısının en yüksek olduğu üniversiteler ise şu şekilde:

SCI, SCI-Expanded, SSCI, AHCI ve ESCI endeksli dergilerdeki öğretim elemanı başına düşen yayın sayısı ortalaması 0,314. Bu sayının en yüksek olduğu 5 üniversite ise şu şekilde:

Diğer bir önemli kategori ise yayınların aldığı atıflar. YÖK bu konuda üniversite adresi ile yayınlanan ve ISI Citation Index veri tabanınca taranan dergilerde yer alıp en yüksek %10’luk dilimde atıf alan yayın sayısını derlemiş. Bu değerlendirmede 2014-2018 yılları arası yayımlanmış yayınlar kullanılmış. Buna göre en yüksek %10’luk dilimde atıf almış yayın sayısının en çok olduğu 5 üniversite şu şekilde sıralanıyor:

YÖK raporunda 2018 yılında ulusal ve uluslararası özel veya resmî kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenen ve destek süresi 9 aydan fazla olan AR-Ge niteliği taşıyan proje sayısı da dikkate alınmış. 2018 yılında Türkiye’de bu nitelikte 5 bin 770 Ar-Ge çalışması yürütülmüş. Üniversite başına düşen desteklenen Ar-Ge projesi sayısı ortalaması ise 38. Ar-Ge projelerinin desteklenme sayısının en yüksek olduğu üniversiteler şu şekilde sıralanıyor:

Türkiye’de Eğitim Gören Yabancı Öğrenci Sayısı 154.505.

YÖK’ün raporuna göre, uluslararası öğrenci sayısının artması son zamanlarda önemli bir amaç olmakla beraber yabancı ülkelerden gelen nitelikli öğretim elemanlarının yükseköğretim sistemine olumlu katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Bu kapsamda öğrenci ve öğretim elemanlarının uluslararası hareketliliği de desteklenmekte.

2017-2018 eğitim öğretim yılında üniversitede eğitim veren veya araştırma yürüten doktora derecesi sahibi yabancı uyruklu öğretim elemanlarının sayısı toplam 1.219 olmuş. Yabancı uyruklu doktora sahibi öğretim elemanlarının sayısının en yüksek olduğu üniversite ise 79 kişi ile Bilkent Üniversitesi. Bilkent’i ise 60 kişi ile Orta Doğu Teknik Üniversitesi izliyor. 2019-2020 eğitim öğretim yılında Türkiye'de üniversitelerde eğitim gören yabancı öğrenci sayısı ise 154 bin 505. En fazla yabancı öğrencinin eğitim gördüğü üniversite ise 6 bin 648 öğrenci ile İstanbul Üniversitesi.

Erasmus, Mevlana vb. uluslararası değişim programlarına katılan öğrencilerin sayısı 2017-2018 yılında 20 bin 917 olmuş. Uluslararası değişim programlarına katılanların sayısının 500’ü aştığı 9 üniversitenin tamamı devlet üniversitesi. Bu sayının en fazla olduğu 5 okulun sıralaması ise şu şekilde:

Sabancı Üniversitesi’nin Gerçekleşen Bütçesinin %27,5’unu AR-GE Oluşturuyor

2018 mali yılında AR-GE faaliyetlerine ayrılan bütçenin, üniversitenin gerçekleşen bütçesine oranı en yüksek üniversiteler arasında birinci sırada Sabancı Üniversitesi yer alıyor. Sabancı Üniversitesi, gerçekleşen bütçesinin %27,5 kadarını Ar-Ge faaliyetlerine ayırmış. Onu bütçesinin %25,97’sini bu faaliyetlerine ayıran Gebze Teknik Üniversitesi izliyor.

Bunun yanı sıra, 2018 mali yılında Ar-Ge yatırım bütçesi oranının en yüksek olduğu üniversiteler sırasıyla: Bilkent Üniversitesi (%75,04), Akdeniz Üniversitesi (%59,16), Yıldız Teknik Üniversitesi (%57), Orta Doğu Teknik Üniversitesi (%55,2), Boğaziçi Üniversitesi (%54) ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi (%54).

2018 mali yılında yatırım bütçesi haricinde aktif öğrenci başına yapılan cari harcama miktarları karşılaştırıldığında vakıfların ortalama 19 bin 414 TL, devlet yükseköğretim kurumlarının ise 8 bin 839 TL harcama yaptığı görülüyor. Öğrenci başına yapılan cari harcama miktarının en yüksek olduğu üniversitelerde ilk sırada İbn Haldun Üniversitesi yer alıyor.

Sosyal Sorumlulukta Gaziantep Üniversitesi İlk Sırada

2018 yılında belirli bir bütçesi, hedefi ve çıktıları olan asgari 2 ay süreli sosyal sorumluluk projelerinin sayıları karşılaştırıldığında vakıf üniversitesi başına ortalama 20, devlet üniversitesi başına ise ortalama 19 proje düştüğü görülüyor. Sosyal sorumluluk projelerinin en fazla olduğu üniversiteler ise şu şekilde:

Üniversitelerde kariyer merkezlerinin öğrenci ve mezunlara yönelik gerçekleştirilen fuar, sempozyum, kurs seminer, söyleşi vb. faaliyetlerinin sayısı karşılaştırıldığında en çok etkinliği Özyeğin Üniversitesi’nin (177) yaptığı görülüyor. İkinci sırada ise 172 kariyer merkezi etkinliği ile Koç Üniversitesi yer alıyor.

Sıfır atık, yeşil kampüs ve çevrecilik alanlarında alınan ödül sayıları bakımından üniversiteler karşılaştırıldığına birinci sırada 6 ödülle Selçuk Üniversitesi yer alıyor. Onu 4 ödülle Ankara ve Piri Reis Üniversitesi takip ediyor.

Engelsiz Üniversite Ödülü, Engelsiz Bayrak Ödülü, Engelsiz Program Nişanı ve Engelli Dostu Ödülü sayısı açısından ise birinci sırada 14 ödülle Yaşar Üniversitesi, ikinci sırada ise 10 ödülle Anadolu Üniversitesi yer alıyor.

Yayın Tarihi:   17 Temmuz 2020 Son Güncelleme:   18 Temmuz 2020