Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
GÜNDEM OLMUŞ BİR KONU
Okuma Süresi    3 Dakika
Konu : Ekonomi

Ciddi Maddi Yoksunluk Nedir?

  Bu bülten Doğruluk Payı editörü Berna Büyükbayrak tarafından 24 Kasım 2021 tarihinde güncellenmiştir.

Türkiye'de gelir dağılımı göstergeleri, pandeminin başladığı 2020 yılından bugüne olumsuz bir şekilde seyretti ve gelir dağılımında ciddi şekilde dalgalanmalar yaşandı.

Bunun yanı sıra 2020’de Türkiye’de zenginlerin toplam gelirdeki payı yükselirken, “ciddi maddi yoksunluk” oranı da artış gösterdi. TÜİK, 2006 yılından beri her yıl, gelir dağılımı yanında yaşam koşulları ve yoksulluk gibi konulara ilişkin bilgileri içeren Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması'nı yayımlıyor. 2020 yılı için yayımladığı araştırmaya göre “Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine" göre, en yüksek gelire sahip %20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay, 2020'de bir önceki seneye kıyasla 1,2 puan artarak %47,5'e çıktı. Ayrıca, toplumun en zengin %20'sinin gelirinin en yoksul %20'sinin gelirine oranı 7,4'den 8'e yükseldi. 

Gelir ve Yaşam Koşulları araştırmasına göre 2020’de Türkiye’de zenginlerin toplam gelirdeki payı yükselirken, “ciddi maddi yoksunluk” oranı da artış gösterdi. TÜİK ve Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), finansal sıkıntıda olma durumunu ifade etmek için “maddi yoksunluk” kavramını kullanıyor. TÜİK’in ve Eurostat’ın ortak kullandıkları tanıma göre; aşağıda belirtilen dokuz maddenin en az üçünün ekonomik olarak karşılanamaması, maddi yoksunluk durumu olduğunu gösterirken bu maddelerden en az dördünün karşılanamaması ise ciddi maddi yoksunluk durumuna işaret ediyor.

  • Çamaşır makinesi
  • Renkli televizyon
  • Telefon
  • Otomobil
  • Beklenmedik harcamalar
  • Evden uzakta bir hafta tatil
  • Kira, konut kredisi, borç ödemeleri
  • İki günde bir et, tavuk, balık içeren yemek
  • Evin ısınma ihtiyacı

Türkiye Nüfusunun Ne Kadarı Ciddi Maddi Yoksunluk İçinde?

Avrupa Birliği (AB) İstatistik Ofisi Eurostat’ın "ciddi maddi yoksunluk yaşayan ülkeler" başlıklı 2020 yılı verilerine göre de Türkiye’de nüfusun yüzde 27,4’ü yukarıda belirtilen ihtiyaçların en az dördünü karşılayamayarak maddi yoksunluk ile mücadele ediyor. Bu oran 2016 yılında %32,9’a yükseldi. 2017’de ise %4,2 azalarak %28,7’ye gerilemişti. 2019'da da ciddi maddi yoksunluk oranı yüzde 26,3 oldu. Bu oran, 2018 yılında %26,5 iken 2019 yılında %26,3 olarak gerçekleşmişti.

* Aşağıdaki tabloda ilk sırada yer alan Kuzey Makedonya verisi ise 2019 yılına aittir. 

2020 yılında Avrupa’da ciddi maddi yoksunluk çeken nüfus oranının en yüksek olduğu ülkelerin arasında Bulgaristan, Yunanistan, Romanya ve Sırbistan yer alırken ciddi maddi yoksunluk oranının en düşük olduğu ülkeler ise Lüksemburg, İsveç ve Hollanda oldu.

Bunun yanı sıra Avrupa’da, 2010 yılından bu yana yaşanan en yüksek ciddi maddi yoksunluk seviyesi, %10,2 olarak 2012 yılında gerçekleşmişti. Ancak 2013 itibarıyla bu oranda bir azalış eğilimi olduğunu söylemek mümkün. Bununla birlikte, 2019 yılında Avrupa nüfusunun %5,5  ciddi maddi yoksunluk yaşarken bu oranı 2020 yılında yüzde 6,3' çıktı.

Yayın Tarihi:   20 Ekim 2019 Son Güncelleme:   24 Kasım 2021