Doğruluğun Sesini Yükseltmek İçin Çalışan Doğruluk Payı’nın Sizin Desteğinize İhtiyacı Var

Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
GÜNDEMDE Ekonomi
Okuma Süresi   4 Dakika
Konu Başlığı: Ekonomi

Türkiye ve Gizli Ülke/Ülkeler Arasındaki İthalat Rakamları

TÜİK yıllardır Türkiye’nin ithalat ve ihracat istatistiklerini birçok parametreye göre araştırıyor ve bunları dış ticaret başlığı altında kamuoyuyla paylaşıyor. Dış ticaret istatistiklerini ülkelere ve yıllara göre de açıklayan TÜİK, ülkelere göre dış ticaret istatistiklerinde ülkeler listesinin en altında “Gizli Ülke” başlıklı bir kalemi de kamuoyuna sunuyor. 2002 yılından bu yana yayınlanan bu kalem gerek toplam ithalat içindeki payında gerekse de en çok ithalat yapılan ülkeler listesinde önemli bir konuma sahip.  

TÜİK paylaşmış olduğu ülkelere göre ithalat verilerinde listenin en altında şu açıklamaya yer vermiştir; Veri gizliliği nedeniyle, ülke bilgisi gizlenen veriler “Gizli Veri” adıyla ayrı olarak verilmiştir. Biz de konuya dış ticaret rakamlarından önce gizli verinin ne olduğunu 10 Kasım 2005’te kabul edilen 5429 numaralı Türkiye İstatistik Kanunu ile araştırdık. Kanunda gizli veri için; “İstatistik birimin doğrudan veya dolaylı bir şekilde özellikleri ile birlikte tanınabilmesine ve bu şekilde bireysel bilgilerin açığa çıkarılmasına imkân sağlayan bireysel veya tablo hâlinde saklı tutulan veriyi ifade eder” tanımına yer verilmiş. 

5429 numaralı kanunun bilgilerin toplanması, dağıtımı ve gizliliği başlıklı 2. bölümünün 13. maddesinde ise gizli verilere yer verilmiş. Maddede gizli verilere kimlerin nasıl ulaşabileceğinin yanında herkes tarafından ulaşılabilen resmi verilerin gizli veri sayılmadığından da söz edilmiş.

Gizli Ülke/Ülkelerden Yapılan İthalat Zaman İçinde Nasıl Değişti?

TÜİK tarafından yayınlanan ülkelere göre ithalat rakamlarını incelediğimizde gizli ülke geçtiğimiz 17 yılın 16’sında en çok ithalat yapılan 10 ülkeden biri olmuş gözüküyor. Yıllar içerisinde de artarak devam eden bu kalem özellikle son yıllarda da listede ilk 5 içerisinde yer alıyor. 2002 yılından 2007 yılına kadar artarak devam eden gizli ülkeden yapılan ithalat 2007 yılında ve ardından 2009 yılında bir önceki yıla göre azalış göstermişti. 2009’dan 2014 yılına kadarda artarak devam eden gizli ülke kaleminden yapılan ithalat rakamı, 2014 yılında ise 13,6 milyar $’a çıkarak 2002’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Türkiye’nin gizli ülke/ülkelerden yapmış olduğu ithalatı son 5 yılda incelediğimizde 2015 ve 2016 yıllarında yapılan ithalat bir önceki yıla göre azalış gösterse de son 3 yılda durum böyle değil. 2017 yılında yaklaşık 8,2 milyar $ olan yapılan ithalat bir önceki yıla göre %22 artış gösterdi. 

2018 yılında ise ithalat rakamı bir önceki yıla göre %34,2’lik artış göstererek 11 milyar $’a yükseldi. 2019 yılının ilk 9 ayında ise gizli ülke ya da ülkelerden yapılan ithalat 11,03 milyar $’a yükseldi ve bir önceki yılın toplam ithalatından daha yüksek seyretti. 2002 yılından bu yana TÜİK'in açıkladığı gizli ülke başlığındaki ithalat rakamları da toplam 138 milyar $’a ulaştı. 

Gizli ülke/ülkelerden yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payını araştırdığımızda ise yıllar içerisinde %8 bandının üstüne hiç çıkmadığını görüyoruz. Yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payının en düşük olduğu yıl %2,6 ile 2007 olurken, en yüksek olduğu yıl ise %7,4 ile 2019 yılı (İlk 9 Ay) oldu.

Gizli Ülke/Ülkelerden Hangi Ürünler İthal Ediliyor?

Yapılan ithalatın hangi ülke ya da ülkeler ile olduğu TÜİK tarafından açıklanmazken gizli ithal edilen ürünler ve ithal edildikleri miktarlar 2015 yılından bu yana TÜİK tarafından açıklanıyor. İthal edilen ürünler 3 farklı ürün kaleminde sunuluyor. Bunlardan ilki “tuz, kükürt, toprak ve taşlar, alçılar ve çimento” başlığında, bir diğeri “ham petrol (petrol yağları ve bitümenli mineraller) ve diğer” sonuncusu ise “anorganik kimyasal müstahsallar, organik, anorganik Bileşikler” başlığında kamuoyuyla paylaşılıyor.

Tuz, kükürt, toprak ve taşlar, alçılar ve çimento kalemiyle anorganik kimyasallar, organik ve anorganik bileşikler kaleminde yapılan ithalat miktarı da ham petrol ve diğer kaleminin dışında 2017’den itibaren açıklanıyor. Bunlarla birlikte ham petrol tonaj olarak gizli ülkelerden en çok ithal edilen ürün olsa da yıllar içerisinde azalış gösterdi. 2017 yılında gizli ülke/ülkelerden yaklaşık 25,8 milyon ton ham petrol ithal eden Türkiye, 2018 yılında yaklaşık 21 milyon ton ham petrol ithalatı gerçekleştirdi.

MUTLAKA İZLEYİN:

Türkiye'nin Dış Ticareti