Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
GÜNDEMDE
Okuma Süresi    3 Dakika

Yıllara Göre Devletin Vergi Geliri

Türkiye’de son yıllarda kamuoyunda çok konuşulan konuların başında devlet tarafından toplanan vergiler geliyor. Yükselen döviz kuruyla beraber faiz oranları, enflasyon oranları, işsizlik oranları gibi en önemli makroekonomik göstergeler de son yıllarda negatif bir performans gösterdi. Bunun yanında devlet ise uygulamış olduğu vergi politikasıyla beraber vergi gelirini de yıllar içerisinde oldukça arttırdı.

Türkiye’de devlet tarafından oluşturulan birçok kanun ve bu kanunlar neticesinde toplanan birçok vergi kalemi bulunuyor. Bunlardan en yaygın olanları ise gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, özel tüketim vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, iletişim vergisi, emlak vergisi, damga vergisi, şans oyunları vergisi ve dijital hizmet vergisi gibi kalemler. Bu vergi kalemlerinin bazıları yıllar içerisinde yeni bir kanunun yürürlüğe girmesi neticesinde vatandaştan toplanmaya başlansa da bazıları uzun yıllardan bu yana vatandaşlardan talep ediliyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından açıklanan yıllara göre genel bütçe gelirleri tablosunda vergi gelirleri kalemini incelediğimizde, devletin 2002 ila 2020 yılları arasında toplamda 6 trilyon 841 milyar TL tutarında vergi geliri elde ettiğini görüyoruz. Yıllık ortalama dolar kurlarıyla hesaplayıp vergi gelirini dolar bazında hesapladığımızda ise bu meblağ 2 trilyon 595 milyar $’a denk geliyor. Bunun yanında Türkiye’de toplanan vergilerin, TL bazında hiçbir yıl bir önceki yıla göre azalış göstermediği de dikkati çekiyor.

Toplanan vergi gelirleri yıllar içerisinde oransal olarak değişiklik göstermiş olsa da sadece 2009 yılında bu artış %5’in altında %3,3 olarak gerçekleşmişti. Vergi geliri artışının en çok olduğu yıllar ise %41,4 ile 2003, %26,9 ile 2006 yılı ve %20,7 ile 2011 yılı oldu. Son yıllardan 2018’de 738 milyar TL’ye yükselen vergi geliri bir önceki yıla göre %17,9 artış gösterirken, 2019’da 820 milyar TL’ye yükselerek %11, 2020’de 983 milyar TL’ye yükselerek yaklaşık %19,9 artış gösterdi.

Vergi gelirlerini dolar bazında hesapladığımızda, 2010 yılına kadar 1,5 seviyesinde seyreden ortalama dolar kuru, özellikle 2014 yılından bu yana oldukça yükselerek vergi gelirlerini de etkiledi. Her ne kadar devletin topladığı vergi gelirleri TL bazında oldukça artsa da dolar bazında düşüş gösterdi. Hatta yıllık ortalama dolar kuru ile hesaplanan gelir vergisinin en çok toplandığı yıl hala 192 milyar $ ile 2013 yılı. 2016 yılından bu yana ise her sene düşüş gösteren dolar bazındaki vergi geliri, 2020 yılında 140 milyar $’a kadar gerilemiş durumda. 2002 ila 2020 yılları arasında toplanan vergi de dolar bazında toplamda 2 trilyon 595 milyar $ seviyesinde.

Yayın Tarihi:   31 Mart 2020 Son Güncelleme:   22 Şubat 2021