Doğruluğun Sesini Yükseltmek İçin Çalışan Doğruluk Payı’nın Sizin Desteğinize İhtiyacı Var

Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
Kemal Kılıçdaroğlu Genel Başkanı | CHP (Görevi Öncesi)

TBMM’de denetim yetkisini kullanan, hukukun üstünlüğünü savunan tek bir parti var, o da CHP’dir

14 Ekim 2014 tarihinde TBMM'de söylendi.
Okuma Süresi   4 Dakika
Konu Başlığı: İç Politika

Denetim Mekanizmaları Diğer Partiler Tarafından Etkin Olarak Kullanılmıyor Mu?

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu 14 Ekim 2014 tarihinde partisinin grup toplantısında yaptığı konuşmada, TBMM’de denetim yetkisini kullanan tek partinin CHP olduğunu iddia etti.

Türkiye Cumhuriyeti parlamenter sistem ile yönetilmektedir. Parlamenter sistemlerde hükümet parlamento içinde oluştuğu için yine parlamentoya karşı sorumluluk taşımaktadır. Buna göre Meclis’te yer alan muhalefet partileri çeşitli yöntemlerle hükümetin icraatlarını sorgulayabilir. Bu sorgulamaya yasama denetimi denilmektedir. Yasama denetimi sayesinde milletvekilleri, bireysel veya parti gruplarıyla, bakanlara ve meclis başkanlığına yanıtlanması istemiyle sözlü veya yazılı soru önergeleri verebilir, araştırma komisyonu kurulması isteminde bulunabilir, genel görüşme önerisi getirebilir, veya meclis soruşturması önergesi hazırlayabilirler. Bu denetimin amacı halkın temsilcileri aracılığıyla seçimler haricinde de hükümeti denetleyebilmesidir.

Kemal Kılıçdaroğlu’nun iddiasına göre TBMM’de bu denetim yetkisini kullanan tek parti CHP’dir. Bu iddiayı araştırmak için TBMM’de 24. Dönem boyunca sunulan araştırma, soruşturma, görüşme önergeleri ile sözlü ve yazılı soru önergeleri incelenmelidir. Analizin formatının görece limitli olması sebebiyle söz konusu denetim yöntemleri arasında verilerine ulaşılabilenler incelenecektir.

TBMM Başkanlığı’nın bir soru önergesine verdiği yanıta göre Ekim 2013 itibariyle Meclis Araştırma Önergelerinin dağılımı aşağıdaki gibidir.

 

Siyasi Parti

Araştırma Önergesi Sayısı

AK Parti

34

CHP

1026

MHP

435

BDP

602

Toplam

2097

 

Bir diğer denetim yöntemi olan yazılı ve sözlü soru önergelerine bakıldığındaysa, 24. Dönemde TBMM’deki partilerin oldukça aktif çalıştığı söylenebilir. Buna göre, işleme alınan toplam yazılı soru önerge sayısı 51.319, sözlü soru önerge sayısı ise 6.118 olmuştur. Ayrıca yine aynı dönemde araştırma önergesi sayısı 2.843 olmuştur.

Totalde yanıtlanan önerge sayısına dair veri bulunmakta ancak hangi partinin önergelerinin yanıtladığına dair spesifik veri bulunmamaktadır. Bu sebeple ulaşabildiğimiz bir veri olarak cevaplandırılmayan yazılı soru önergelerinin ve iade edilen yazılı ve sözlü soru önergelerinin partilere göre dağılımına bakacağız. Cevaplandırılmayan yazılı soru önergelerinin partilere göre dağılımını aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.

 

Önerge Sahibi

AK Parti

CHP

MHP

BDP

HDP

Bağımsız

Yazılı Soru Önergesi

2

7660

5282

1128

213

107

 

İade edilen sözlü ve yazılı soru önergelerinin partilere göre dağılımı ise aşağıdaki gibidir.

 

Önerge Sahibi

CHP

MHP

BDP

HDP

Bağımsız

Sözlü Soru Önergesi

207

66

0

2

0

Yazılı Soru Önergesi

1381

721

75

33

18

 

Tablolardan da görüleceği üzere CHP dışındaki muhalefet partileri de parlamenter denetim mekanizmalarını, özellikle de yazılı ve sözlü soru önergesi yöntemini oldukça yoğun bir şekilde kullanmışlardır. Hem cevaplandırılmayan soru önergelerinde hem de iade edilen soru önergelerinde CHP ilk sıradadır ancak, MHP ve BDP/HDP onu takip etmektedirler. Partilerin verdiği toplam önerge sayıları bu sıralamada değişim yaratabilir ancak elimizde sadece HDP’nin 24. Döneme dair kendi parti performanslarını değerlendirdikleri veriler bulunmaktadır. Bu verilere göre HDP 24. Dönemde 1620 adet yazılı ve sözlü soru önergesi vermiştir. Ayrıca 214 adet Meclis Araştırma Önergesi vermiştir. Diğer partilere dair detaylı denetim yetkisi kullanımı verisi bulunursa analiz de güncellenebilir.

Her ne kadar mecliste yer alan tüm partilerin denetim faaliyet verilerine ulaşamamış olsak da erişebildiğimiz veriler dahi denetim yetkisinin diğer partiler tarafından da kullanıldığını göstermektedir. Bu sebeple Kemal Kılıçdaroğlu’nun iddiasında doğruluk payı yoktur.

Sonuç olarak;

Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun İddiasında Doğruluk Payı Yoktur.

Bu iddia kontrolüne dair itirazlarınız varsa bize ulaşabilirsiniz.
MUTLAKA İZLEYİN:

TBMM İç Tüzük'te Neler Değişti?