Doğruluğun Sesini Yükseltmek İçin Çalışan Doğruluk Payı’nın Sizin Desteğinize İhtiyacı Var

Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
Görüntülenecek Sonuç Bulunamadı!
Okuma Süresi   5 Dakika
Konu Başlığı: Diğer

Türkiye Ekonomik Büyüklükte Kaçıncı Sırada?

25. Dönem TBMM’nin ilk toplantısına en yaşlı üye sıfatıyla başkanlık yapan CHP Antalya Milletvekili Deniz Baykal, açılış konuşmasında Türkiye’de siyasi tartışmayı birkaç ayda bir ziyaret eden ekonomik büyüklük konusunu da unutmadı ve Türkiye’nin 1999 yılından beri dünyada ilk 20 ekonomisi arasında yer aldığını iddia etti.

Aynı konuda AK Parti Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, Türkiye’nin AK Parti iktidarından önce 26. sırada olduğunu iddia ediyordu. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ise Türkiye’nin 1980’lerde 13. sıraya kadar yükseldiğini bile öne sürdü.

Ekonomik Büyüklük Sırası Anlamlı mı?

İddiaların bu denli değişiklik göstermesi ortalıkta dolaşan bir sürü göstergeye, farklı kaynaklara ve biraz da siyasi güç pozisyonuyla bağlantılı. Fakat her şeyden önce ekonomik büyüklüğün, yani Gayri Safi Yurtiçi Hasıla değerinin, aslında pek de bir şey göstermediğini hatırlatmakta fayda var. Bu değer nüfus büyüklüğüyle de oldukça ilgili olduğundan, kişi başına düşen GSYH daha sağlıklı bir gösterge olarak öne çıkıyor ki o durumda Türkiye’nin ilk 20’ye çok yakın olduğu söylenemez. Ekonomik gelişmişliğin yanında diğer farklı gelişmişlik ölçütlerinin de hesaplamaya eklendiği İnsani Gelişmişlik Endeksi daha da sağlıklı bir ölçüt sunuyor.

İşte siyasilerin üzerinde anlaşamadığı ekonomik büyüklük sırası ile ilgili iddiaları:

Deniz Baykal - CHP: “1999 yılından beri dünyanın en büyük 20 ekonomisinden biriyiz.”

IMF kaynağını ve satın alma gücü paritesine göre hesaplanmış GSYH göstergesini temel aldığımızda Baykal’ın iddiası teknik olarak doğru ama Türkiye 1999’den beri değil, 1980 yılından beri aynı göstergede ilk 20 içinde.

Hasip Kaplan - HDP: "Türkiye artık 16 büyük ekonomiden birisi değil, en kırılgan ekonomiye sahip, büyümesi de azalmış bir ülke."

Türkiye son 15 yılının beş yılını dünyanın en büyük 16. ekonomisi olarak geçirdi. Aslında Türkiye’nin ekonomisinin son 15 yıllık ortalama sırası da 16,8. 2001 ve 2009 ekonomik krizlerinde Türkiye sıra kaybı yaşadı. Özellikle 2009’da Türkiye’nin sırası 16.’lıktan 18.’liğe geriledi. Sıralamada en yakın ülkeler olan Suudi Arabistan ve İran’daki ekonomik gelişmeler de Türkiye’nin sırasını etkileyebiliyor.

Ahmet Davutoğlu - AK Parti: “Biz iktidara geldiğimizde Türkiye dünya ekonomi liginde 26’ncı sıradaydı, şimdi 16’ncı büyük ekonomik gücü, Avrupa’nın da 6’ncı büyük ekonomik gücü.”

Türkiye ekonomik büyüklük açısından AK Parti’nin iktidara geldiği yıl olan 2002’de 17. sıradaydı. IMF’nin 2014 verileri Türkiye’nin sırasının değişmediğini ve 17. sırada yer aldığını belirtiyor. Satın alma gücü paritesi hesaplaması kullanılmadan yapılan sıralamada ise Türkiye AK Parti iktidarı döneminde 21. sıradan 18. sıraya yükseldi.  Yani artış 10 değil 3 sıra.

Kemal Kılıçdaroğlu - CHP: “(Ekonomik büyüklük açısından) ...zaten eskiden beri ilk 20’deydik ama 84’te ilk 20’nin 13’üncü, 14’üncü sıralarındaydık, şimdi 17’nci sırasındayız.”

Ekonomik büyüklük için alabileceğimiz en sağlıklı göstergede Türkiye hiçbir zaman dünyanın 13. büyük ekonomisi olmadı. 1984’te 16. sıradaydı,  1987 ve 1988’de 14. sırada yer aldı. Tabii IMF’nin sıralamalarında 1992’ye kadar Sovyetler Birliği’nin GSYH değerinin yer almadığını da belirtelim. 

KAYNAKLAR

Doğruluk Payı
MUTLAKA İZLEYİN:

Tek Parti ve Koalisyon Dönemlerinde Ekonomik Büyüme